Τα κάρα στη ΒΔ Πελοπόννησο- ο καραγωγέας

Λεχαινά Ηλείας, Μάιος 1966. Ο καρολόγος Ν. Τρόντζας μεταφέρει  την οικογένεια και άλλους με μίσθωμα, στο πανηγύρι του αγίου Νικολάου, στα Σπάτα Βουπρασίας Ηλείας.

[Από την έρευνά μου για τα κάρα στη ΒΔ Πελοπόννησο, κατά τη δεκαετία του 1980]. 

Στην αρχή δεν είχα κάρο δικό μου. Πριν το 1940 κάναμε αγώγια στη μΠάτρα. Όξω από τη Νέα Μανωλάδα είχε ένα χάνι. Εκεί ξεπεζεύαμε και ταΐζαμε τ’ άλογα, τα ξεκουράζαμε και τρώγαμε και ’μείς εκεί. Έπρεπε να προσέχουμε, γιατί ερχόσαντε οι Αρβανίτες και μας κλέβανε. Ετότε είχαμε παλιόδρομους. Πηγαίναμε στσι Ξενιές[1], στου Βάλακα, στου Μπόρσι, και από ‘κεί απ’ το ποτάμι [εννοεί νότια του Πηνειού].

Δημοσιεύω εδώ, ως τεκμηριωτική μαρτυρία προηγούμενου post σε αυτό το blog για τα κάρα (ξύλινη, δίτροχη ή τετράτροχη άμαξα), μια συνέντευξη από καραγωγέα που μεταξύ όλων όσων κατέγραψα, θεωρώ ότι συνοψίζει λίγο-πολύ και όλες τις άλλες, τουλάχιστον ως προς τους καραγωγείς. Λόγω εντοπιότητας αλλά και πολλών χρόνων έρευνας πεδίου στην περιοχή, είμαι σε θέση να έχω ελέγξει την πιστότητα της μαρτυρίας. 

Βαγγέλης Κόκκαλης (Βαγγελάκος), καρολόγος (καραγωγέας) 70 χρονών, Λεχαινά 

(Απομαγνητοφωνημένη συνέντευξη που του πήρα στην αυλή του σπιτιού του, στα Λεχαινά, τον Ιούλιο του 1982, στο πλαίσιο της επιτόπιας έρευνάς μου για την κατασκευή και τη χρήση του κάρου (ξύλινης άμαξας) στη ΒΔ Πελοπόννησο (Πάτρα-Κρέσταινα) κατά το 1980-1989. Η συνέντευξη είναι εν μέρει κατευθυνόμενη με ερωτήσεις, τις οποίες δυστυχώς δεν είχα απομαγνητοφωνήσει στο χειρόγραφο, απ’ όπου έκανα αυτή την ηλεκτρονική μεταγραφή. Ωστόσο, με λίγη προσοχή γίνεται φανερό από τη ροή της αφήγησης πότε μπαίνουν οι ερωτήσεις και σε τι αφορούν. Σε αγκύλες οι επεξηγήσεις λέξεων που ίσως, ιδίως στους νεότερους, είναι άγνωστες).

«...Συβαζόμουνα [έκανε σύμβαση, συμφωνία, έμπαινε στη δούλεψη] στην αρχή κοντά στ’ αφεντικά, έκανα ζευγάρι [όργωνε με το υνί και το άλογο], έζενα και το κάρο [στο άλογο] και τελικά, ανέβηκα και στο κάρο [έγινε καραγωγέας].

 Νεοχώρι Κυλλήνης Ηλείας, τέλη δεκαετίας 1950. Γαμήλια πομπή μεταφοράς προικιών με τα κάρα

Τους έπιασαν στα "πράσα" αλλά απέφυγαν το αυτόφωρο!

Εντόπισε λαθροϋλοτόμους στην Κάπελη το Δασαρχείο

Του Γιάννη Σπυρούνη

Τέσσερις άντρες από την περιοχή του Λουκά Πηνείας, εντοπίστηκαν το βράδυ της Πέμπτης να κόβουν ξύλα στο δρυοδάσος της Κάπελης, στα όρια Αγίας Τριάδας και Πανόπουλου στη Λασιώνα Ηλείας. Οι δράστες τράπηκαν σε φυγή μόλις οι άνδρες των Δασαρχείων Πύργου και Αμαλιάδας έφτασαν στο σημείο, όμως εξακριβώθηκαν τα στοιχεία τους και σχηματίστηκε δικογραφία σε βάρος τους.

Η καταγγελία για τη δράση των λαθροϋλοτόμων στο δάσος της Κάπελης, έφτασε στο Δασαρχείο Πύργου που συνεργάστηκε με την υπηρεσία της Αμαλιάδας, μιας και στα όρια τους ελάμβανε χώρα η παράνομη πράξη. Οι δασικοί υπάλληλοι έφτασαν και εντόπισαν ένα τρακτέρ, μια καρότσα και ένα αγροτικό αυτοκίνητο σε διαφορετικά σημεία. Οι τέσσερις δράστες που χρησιμοποιούσαν αλυσοπρίονα και ήδη είχαν κόψει ένα μεγάλο δρυ με ξυλεία βάρους τριών τόνων, ήταν έτοιμοι να συνεχίσουν σε άλλα δέντρα, όταν έγιναν αντιληπτοί.

Η καρότσα και η ξυλεία φυλάχθηκαν μέσα στη νύχτα, κατασχέθηκαν και μεταφέρθηκαν το μεσημέρι στο Δασαρχείο Πύργου. Εκτιμάται από τις αρμόδιες αρχές πως οι δράστες θα συνέχιζαν το έργο τους μέσα στη νύχτα κόβοντας περισσότερα δέντρα μέσα στην νύχτα και αναφέρθηκε πως ήταν ευτύχημα που οι δασικοί υπάλληλοι δρώντας άμεσα, πρόλαβαν τα χειρότερα.

http://www.eproini.gr/index.php/ileia/ileia-teleutaia-nea/32319-tous-epiasan-sta-prasa

ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ ΚΙ Η ΓΟΥΡΟΥΝΑ

Κάποτε, λέγανε όταν σε τούτο εδώ τον τόπο όταν ήσαντε οι Αγαρηνοί Τούρκοι και όποτε τους καπίνιζε, μπαίνανε στα χωριά και σκοτώνανε όποιον θέλανε και παίρνανε τ’ αρσενικά παιδιά και τα τσουπιά και ούλα τα καλούδια που είχε ο καθένας φτωχός στο κονάκι του, δηλαδής ζωντανά, λάδια, στάρια, τυριά, φασούλια, ψωμί, σκουτιά και ότι άλλο βρίσκανε στη διάβα τους. Μάτι μου δεν μπόργιε να τους αμποδίκει κανείς, τρέμανε ούλοι στη διάβα τους.

Μια φορά σ’ ένα από τα δικά μας χωριά, το πιο είναι δεν το ξέρω. Μου ’λεγε η βάβα μου, ότι πήγανε σ’ ένα φτωχό κονάκι να πάρουνε το βιος. Ήσαντε δυο Τούρκοι, όμως ο νοικοκύρης του σπιτιού, που τον λέγανε Αρκουδόγιαννη, είχε παλιό νταραβέρι με δαύτους και που το ’λεγε η περδικούλα του, τα ’μπηξε και τους είπε ότι είναι φτωχός έχει μα λυκουνιά παιδιά και δεν έχει όχι μονάχα τσουρούλι αλλά ούτε κόρα να τα θρέψει. Τα παλιοζαγάρια, του ’πανε ότι δεν θέλουνε ζορμπαλίκια και ντράβαλα και να μεριάσει από μπροστά τους για να μπούνε στη παλιοχαμοκέλα του, ευτούνος δεν εμέριαγε με τίποτα. Τότενες εκείνοι, τον τσακώσανε από τον λαιμό, του δώκανε μια τιναξιά, τον πετάξανε χάμου και τηράξανε με το στανιό να σπάσουνε την πόρτα της παλιοχαμοκέλας. Ευτούνος, παιδάκι μου, δεν το ’βαλε κάτου, τράβηξε την πιστόλα του, σακάτεψε τον ένα και τον άλλονε τον ξεκοίλιασε, με το μαχαίρι του. Οι γειτόνοι του, που τηράγανε πίσω από τα παρεθύρια των σπιτιώνε τους, σάματις είδανε αυτό το τρανό φονικό, που έγινε στο χωριό τους, χεστήκανε από την τρομάρα τους και το δειλινό μαζωχτήκανε ούλοι και βγάλανε μια γνέμη, να πάνε ταχιά στο τρανό χωριό να βρούνε τον αγά και να του πούνε το και το, δηλαδής πως έχουνε τα πράματα. Ο αφέντης, μόλις τους αγροίκησε, αγρίεψε και έγινε θεριό ανήμερο, τους διοβολόστειλε από το σαράγι του και τους είπε, ότι άμα δεν του παραδώκουνε σε τρεις ημέρες τον φονιά, θα κάψει το ούλο χωριό.

ΚΟΙΝΗ ΧΟΡΟΕΣΠΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΠΕΡΣΑΙΝΑΣ ΚΑΙ ΦΟΛΟΗΣ

ΣΑΣ ΠΡΟΣΚΑΛΟΥΜΕ ΣΤΟΝ ΕΤΗΣΙΟ ΧΟΡΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΜΑΣ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ <<ΧΙΛΙΑ ΑΣΤΕΡΙΑ>> ΑΧΑΡΝΩΝ 434 κ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑ 6, Κ.ΠΑΤΗΣΙΑ ΣΤΙΣ 17/01/2014 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΩΡΑ 21:30 ! ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΚΑΙ Η ΚΟΠΗ ΤΗΣ ΠΙΤΑΣ . ΤΙΜΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ: 20 ΕΥΡΩ ΤΟ ΑΤΟΜΟ(ΜΕ ΦΑΓΗΤΟ,ΜΠΥΡΕΣ,ΑΝΑΨΥΚΤΙΚΑ,ΚΡΑΣΙ) ΤΗΛ ΚΕΝΤΡΟΥ: 210-2525504
ΤΗΛ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΓΙΑ ΔΣ: 69 76197834 , 69 81603960

Παραδοσιακά Εργόχειρα και η τέχνη της Βαρελοποιΐας στην Ορεινή Ηλεία

Έγκριση προτάσεων του Κέντρου Τοπικής Ανάπτυξης Ορεινής Ηλείας στο πρόγραμμα «Νέα Γενιά σε Δράση»

Την έγκριση από το Ίδρυμα Νεολαίας και Δια Βίου Μάθησης καθώς και από τη Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς έλαβαν οι δύο προτάσεις που είχε καταθέσει η «Διώνη» στα πλαίσια του προγράμματος «Νέα Γενιά σε Δράση» - «Πρωτοβουλίες Νέων» και αφορούν στην υλοποίηση Δράσεων για νέους στην Ορεινή Ηλεία.

Τα δύο έργα, η έναρξη των οποίων έχει προγραμματιστεί για τα μέσα Ιανουαρίου 2014 και η διάρκειά τους θα είναι εννέα μήνες, θα αναδείξουν παραδοσιακές τέχνες της Ορεινής Ηλείας που τείνουν να ξεχαστούν από τις νεότερες γενιές: 

την τέχνη της βαρελοποιΐας και τα παραδοσιακά εργόχειρα.

Προσεχώς θα ανακοινωθούν από το Κέντρο Τοπικής Ανάπτυξης Ορεινής Ηλείας περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις δύο αυτές Δράσεις.

Στοιχεία επικοινωνίας:

Λάλας Φολόης Αρχαίας Ολυμπίας Τ.Κ.: 27066

Τηλ: 26240 41503 Κινητό: 6984 170412

e-mail: ldcdioni@otenet.gr

ΒΡΑΒΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΛΥΚΕΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΡΧΑΙΑΣ ΟΛΥΜΠΙΑΣ ΠΟΥ ΦΟΙΤΟΥΝ ΣΕ ΑΕΙ ΤΕΙ

Περισσότερες φωτογραφίες εδώ:https://www.facebook.com/groups/dimosolympias/

Καλή χρονιά 2014

Θερμές ευχές για καλή και δημιουργική χρονιά!