Ο ΗΓΟΥΜΕΝΟΣ ΤΩΝ ΝΟΤΕΝΩΝ ΤΣΙΓΚΟΥΝΗΣ ΔΙΔΑΣΚΕΤΑΙ ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΛΗΣΤΑΡΧΟ ΚΩΣΤΑ ΠΑΝΟΠΟΥΛΟ

Επιμέλεια συλλογή Ηλίας Τουτούνης
Επάνω στο Ερύμανθο (Ωλονό) και στον νότιοδυτικό βραχίονα στο λεγόμενο Σκιαδοβούνι ή Κακοταροβούνι, ευρίσκεται η Ιερά Μονή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, η επονομαζόμενη Νοτενά. Στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, αρχές του 1901, πέρασε από εκεί και ο επικηρυγμένος και καταζητούμενος λήσταρχος Κώστας Πανόπουλος, από την Κλειτορία (πρώην Μαζέϊκα) Καλαβρύτων. Ηγούμενος εκείνη την εποχή στην εν λόγω μονή ήταν ο παπά- Αρσένιος, κατά κόσμο Αγγελής Τσιγκούνης με καταγωγή από το χωριό Άγναντα (πρώην Σινούζι) Πηνείας, θήτευσε στην Νοτενά επί 40 συναπτά χρόνια. Ο παπά- Αρσένιος Τσιγκούνης όνομα και πράγμα, Τσιγκούνη τον είπανε και την τσιγκουνιά την είχε μέσα στο αίμα του. Σε βάρος του η κοινωνία έλεγε πολλά και διάφορα. Ο λήσταρχος Κωνσταντίνος Πανόπουλος εξομολογείται για την επίσκεψή του στο μοναστήρι:
Εις βάρος του η κοινωνία έλεγε πολλά.

"Φυσικά, δεν γνωρίζω εάν ήσαν αληθή, γνωρίζω μόνον, ότι μίαν Κυριακήν, αφού εξήλθομεν εκ της εκκλησίας και μετέβημεν εις το κελί του, ήκουσα να λέγη προς τον υποτακτικόν του: «Για κύτταξε, έφυγαν οι επισκέπται;» Οι δε επισκέπται ήσαν ένα ανδρόγυνον, το οποίον είχε έλθει από πλησίον εκεί χωρίον δια να προσκυνήση την αγίαν εικόναν και είχε φέρει και την σχετικήν προσφοράν. Εκ της εντολής δε του ηγουμένου λαβών αφορμήν, επληροφορήθην, ότι ούτος ανέμενεν να φύγουν οι δύο επισκέπται, δια να δώση διαταγήν εις τον υποτακτικόν του να στρώση το τραπέζι να γευματίσωμεν. Η πράξις εκείνη του ανελεήμονος ηγουμένου με καστέστησεν έξω φρενών και αμέσως τον δδιέταξα να είπη εις τον υποτακτικόν του να σπεύση και να φέρη τους δύο προσκυνητάς εις το κελί.

Ο λήσταρχος Γιαννακαρώνης και ο εκτελεστής του Παπαντώνης

Οι πρώτοι ληστές και κλέφτες δραστηριοποιήθηκαν στον ελλαδικό χώρο από πολύ παλιά κατά την διάρκεια της τουρκοκρατίας. Στη συνέχεια συμμετείχαν στις νικηφόρες μάχες της απελευθέρωσης του 1821,αλλά σύντομα διαπίστωσαν οι πρώην καπεταναίοι και αγωνιστές, ότι οι προσδοκίες τους διαψεύστηκαν. Την διοίκηση το 1933 της νεοσύστατης τότε χώρας ,την ανέθεσαν οι ξένες δυνάμεις στους Βαυαρούς αντιβασιλείς, οι οποίοι οδήγησαν πολλούς πρώην αγωνιστές να μείνουν ανεπάγγελτοι και να ξαναβγούν «στο κλαρί» για να ξαναγίνουν κλέφτες.
Οι ληστές ήταν έμπειροι μαχητές που πολεμούσαν την εξουσία, λήστευαν αλλά συνήθως έπαιρναν μέρος και στους εθνικούς αγώνες για την απελευθέρωση νέων εδαφών.
Με το πέρασμα των χρόνων η αυταρχική διοίκηση εξακολούθησε να δημιουργεί αδικίες με το να υποστηρίζει τους οικονομικά δυνατούς, με αποτέλεσμα να επιφέρει κοινωνικές αδικίες και να οδηγεί ανθρώπους σε παραβατικές πράξεις.
Άλλες σοβαρές αιτίες που έσπρωχναν κάποιους να βγουν στο βουνό και να γίνουν ληστές, ήταν το οικονομικό αδιέξοδο, η φτώχεια, η ανέχεια που πολλές φορές έφτανε στο σημείο της εξαθλίωσης.
Κατόπιν, αυτό το κράτος με βία, δωροδοκίες, ψευδείς φήμες και ειδήσεις, προσπαθεί να μετατρέψει τον δημοφιλή αρματωλό σε καταδιωκόμενο ληστή.
Οι ληστές ήταν λιγόλογοι και αδίστακτοι. Τιμωρούσαν τον τοκογλύφο, προίκιζαν όμως τα φτωχά κορίτσια, βοηθούσαν τους φτωχούς, τους ανήμπορους και τους αδικημένους, έδιναν χρήματα να γίνουν γιοφύρια, να λειτουργήσουν σχολεία και να χτιστούν εκκλησίες. 
Γνωστοί ληστές ήταν ο Γιαγκούλας, ο Νταβέλης, ο Λελούδας, αλλά και οι δικοί μας που έδρασαν στην Ηλεία, ο Πανόπουλος από τα Μαζέϊκα (Κλειτορία), οι διαβόητοι Τσόλιας και Τσιντώνης, ο Σκαρτσώρας, το δίδυμο Μαντζετάκης από το Σκουροχώρι και ο Αναγνωστόπουλος από τα Γρανιτσέϊκα, ο Μπουκουβάλας και άλλοι.
Ο Γιαννακαρώνης που εξετάζουμε σήμερα, λημέριαζε στα βουνά της Κυπαρισσίας στις αρχές του περασμένου αιώνα και δραστηριοποιείτο στην περιοχή της Τριφυλίας και γενικότερα στη Μεσσηνία. 
Από τις ελάχιστες πληροφορίες που γνωρίζουμε για τον εν λόγω ληστή, φαίνεται πως ήταν από τους πιο σκληρούς και τον έτρεμαν όλοι. Αυτό φαίνεται από την παροιμιώδη φράση που έχουμε διασώσει: 
«Διαταγή Γιαννακαρώνη όξω τ’ άλογο απ’ τ’ αλώνι» 
Εκείνο το διάστημα η συνολική δύναμη του ελληνικού «εν ενεργεία» στρατού ανερχόταν σε 18.000 άνδρες, από τους οποίους οι 8.000 ήταν με απόσπαση στη Βασιλική Χωροφυλακή, στα μεταβατικά αποσπάσματα, στις φρουρές φυλακών, στην τελωνοφυλακή, ακόμη και στην αγροφυλακή.

Ο Δημήτρης Παπαντώνης (Μπούκης) που γεννήθηκε το 1878 στο Αντρώνι, ήταν από αυτούς που κατατάχτηκε να υπηρετήσει και μετατάχθηκε στην Βασιλική Χωροφυλακή. Εκείνο το διάστημα βρέθηκε επικεφαλής αποσπάσματος να κυνηγάει τον επικηρυγμένο ληστή Γιαννακαρώνη που λημέριαζε στα όρη της Κυπαρισσίας (ή Αιγάλεω 1224 μ) στη νοτιοδυτική Πελοπόννησο. 
Μία μέρα τους ήλθε η πληροφορία για την θέση που κινείτο ο ληστής πάνω από την Κυπαρισσία.
«Τα παλληκάρια τα καλά σύντροφοι τα προδίνουν».