«Άρτζι μπούρτζι...» ο δήμος στην γιορτή του Γιαννιά.

 

Για την ιστορία, την εκδήλωση που έγινε στις 13.05.2021 στην Σπαρτουλιά, την ξεκίνησε ο Δεσπότης και ο Δήμος ακολούθησε - σύρθηκε με τα γνωστά θλιβερά αποτελέσματα αφού για εμάς, έγινε εσκεμμένα από τον «δικό μας» εντεταλμένο (ως εκδίκηση στον καταγγελτικό «Ωλονό») ή αλλιώς δεν θα γνώριζε «πούθε παν τα τέσσερα», (προσφωνήσεις, στεφάνια, προσκλήσεις, κλπ.)

Εξηγούμεθα:

Απ’ ότι γνωρίζουμε από την Ηλειακή Πρωτοχρονιά ’21, που έχει δημοσιευθεί το πρόγραμμα δράσεων της Μητρόπολης Ηλείας και Ωλένης και όπως είχαμε συζητήσει με τον συνοδοιπόρο μας στα ιστορικά και λαογραφικά και νυν αντιπρόεδρο του Ωλονού Ηλία Τουτούνη, πριν ένα χρόνο περίπου ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης κ.κ. Γερμανός ήλθε σε επαφή με τον Ηλία Τουτούνη και συζήτησαν για τους εορτασμούς εν όψει των εορτασμών των 200 ετών από την επανάσταση του 1821.

ΥΣΤΕΡΑ ΑΠΟ 10 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΥΣΙΑΣ, ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΙΜΗ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΗ ΓΙΑΝΝΙΑ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΛΙΚΑΡΙΩΝ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΣΠΑΡΤΟΥΛΙΑ ΑΝΤΡΩΝΙΟΥ

 ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ "​ΩΛΟΝΟΣ"

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΙΜΗ ΣΤΗΝ ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΗ ΓΙΑΝΝΙΑ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΛΙΚΑΡΙΩΝ ΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΘΗΚΑΝ ΤΗΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΚΑΤΣΑΡΟΥ ΑΝΤΡΩΝΙΟΥ ΗΛΕΙΑΣ, ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ 13.06.2021

ΟΜΙΛΗΤΗΣ: Ηλίας Τουτούνης, Αντιπρόεδρος του συλλόγου «Ωλονός».

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ: Βάσω Χαριτοπούλου, μέλος του συλλόγου «Ωλονός». 

Η ΤΣΕΡΕΠΑ, ΓΑΣΤΡΑ ή ΚΟΥΠΟΤΑΨΙ…!

 

Επιμέλεια – καταγραφή Ηλίας Τουτούνης

Η τσερέπα, γάστρα ή και κουποτάψι, όπως και να το ακούμε κατά τόπους, πρόκειται για ένα παραδοσιακό οικιακό μαγειρικό σκεύος, που χρησιμοποιείται για το ψήσιμο φαγητών, πιτών, ψωμιού, κουλούρας, γλυκών κ.ά.

Στα λεξικά μας συναντούμε την λέξη Γάστρα, η = η γαστήρ των αγγείων, η κοιλιά, το υπό ίσαλον γραμμή μέρος του σκάφους παντός πλοίου, αλλιώς τα βρεχόμενα ύφαλα. Η λέξη τσερέπα προέρχεται από την τούρκικη λέξη τσέρκι, που σημαίνει στεφάνι βαρελιού, πάσα ξύλινη ή μεταλλική ζώστρα προς στερέωση ή συγκράτηση κιβωτίων ή βαρελιών. Η δε λέξη κουποτάψι είναι σύνθετη κι έχει προέλθει από την λέξη κουπώνω και ταψί, δηλαδή κούπωμα του ταψιού.

ΜΑΛΑΘΑ ή ΚΟΦΙΝΑΔΑ, ΨΩΜΟΚΑΛΑΘΟ ή και ΚΑΡΒΕΛΟΓΙΟΥΚΟΣ … Η ΠΑΛΙΑ ΨΩΜΙΕΡΑ ΤΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ..!

Συλλογή καταγραφή Ηλίας Τουτούνης

Η Μαλάθα ή Κοφινάδα, ήταν ένα οικιακό σκεύος, κατασκευασμένη από καλάμια ή από βέργες αλυγαριάς, σκίντου, σμέρτου, ιτιάς και άλλων ευλύγιστων θάμνων. Το ερμηνευτικό λεξικό Ελληνικής γλώσσας την ορίζει ως πιθοειδὴς κάλαθος μετά πώματος όπου αποθηκεύονται τα καρβέλια της ζυμωσιάς μέχρι καταναλώσεως.

Ήταν ένα μεγάλο καλάθι ύψους 60 - 70 - 80 εκατοστών, μ’ ένα μεγάλο στόμιο στο επάνω μέρος, τόσο όσο να χωράνε τα καρβέλια. Στην περιοχή μας κατασκευάζονταν από ειδικούς μαστόρους τους ονομαστούς καλαθάδες. Η μαλάθα χρησίμευε για την αποθήκευση του ψωμιού. Η κάθε νοικοκυρά αγόραζε ή παράγγελνε μαλάθα ανάλογα με τα μέλη της οικογένειας. Αν είχε πολλά μέλη έφτιαχνε μεγάλη και με στόμιο ώστε να χωράει άνετα το καρβέλι του ψωμιού που παρασκεύαζε. Μια λαϊκή ρήση αναφέρει: «Όσο τραναίνει η οικογένεια, τραναίνει κι η μαλάθα!»

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΜΑΜΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΓΕΝΝΑ…!

 Καταγραφή – επιμέλεια Ηλίας Τουτούνης

Κατά την διαδικασία της γέννας μιας ετοιμόγεννης γυναίκας, εκτός από την αυτή, πρωταγωνιστικό ρόλο έπαιζε και η μαμή με τις βοηθούς της. Τις παλιές εποχές, επειδή στην ύπαιθρο και κυρίως στα χωριά δεν υπήρχαν ούτε νοσοκομεία, ούτε ο ανάλογος εξοπλισμός, οι μαιευτήρες και οι μαίες ούτε οι μετρημένοι γιατροί στα δάκτυλα του ενός χεριού, γιατροί δεν μπορούσαν εύκολα να μετακινηθούν για να καλύψουν τις μαιευτικές ανάγκες, για αυτό τον λόγο την γέννα την αναλάμβαναν εξ ολοκλήρου οι πρακτικές μαμές που, γνώριζαν όλη την διαδικασία της γέννας, από την αρχή έως το τέλος.

Η μαμή, σε κάθε χωριό, συνήθως ήταν μια ώριμη ευρηματική και πανέξυπνη γυναίκα, που είχε μάθει την τέχνη κοντά σε κάποια άλλη πρακτική μαμή και κατείχε, για τον κάθε τόπο, άριστα την διαδικασία της βοήθειας μιας μαίας κατά την γέννα.

ΤΑ ΠΑΛΙΑ ΧΑΝΙΑ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΝ ΕΝΤΟΣ ΤΩΝ ΟΡΙΩΝ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΙΝΟΥ ΔΗΜΟΥ ΗΛΙΔΑΣ…!

 

Έρευνα καταγραφή Ηλίας Τουτούνης

Το χάνι, είναι λέξη με περσική προέλευση και υποδηλώνει χώρο προσωρινής διαμονής (πανδοχείο), ο οποίος βρισκόταν σε λειτουργικά σημεία οδικών αρτηριών με εμπορική, στρατηγική ή άλλου είδους σημασία. Ο θεσμός έχει τις ρίζες του στο περσικό επικοινωνιακό σύστημα της περιόδου των Αχαιμενιδών (Avahana). Αργότερα, ήσαν οι πρόδρομοι των μουσουλμανικών χανιών συναντώνται κατά την αρχαία ελληνική περίοδο, που διατηρούνται σε ακμή και κατά τα βυζαντινά χρόνια.

ΕΥΠΡΕΠΙΣΜΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ «ΩΛΟΝΟ» ΤΟΥ ΜΑΡΜΑΡΙΝΟΥ ΜΝΗΜΕΙΟΥ «ΓΙΑΝΝΙΑ» ΣΤΗΝ ΣΠΑΡΤΟΥΛΙΑ

  

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ                       Πέμπτη 31.05.2021

ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ                    Αριθ.Πρωτ.:125      

ΕΡΥΜΑΝΘΟΥ - ΦΟΛΟΗΣ   O «ΩΛΟΝΟΣ»

Πολεμιστών 6Α 16452 Αργυρούπολη Αθήνα

2109949879 – 2131513772 olonos2010@gmail.com

Δελτίο τύπου

Θέμα: Ευπρεπισμός του μαρμάρινου μνημείου του Δεληγεώργη Γιαννιά στην Σπαρτουλιά της Τ.Κ. Αντρωνίου από μέλη του συλλόγου Ωλονός.

Μέλη του συλλόγου Ωλονός μετέβησαν  την Κυριακή 30.05.2021 στην Σπαρτουλιά της Τ.Κ. Αντρωνίου για να καθαρίσουν το μαρμάρινο μνημείο και να φρεσκάρουν τα χρυσά γράμματα. Μετέφεραν στο σημείο, σκάλα, γεννήτρια και τα απαραίτητα υλικά και εργαλεία

Τα μέλη του Ωλονού που ανέλαβαν την εργασία δήλωσαν ότι: «είχαμε υποχρέωση και εν όψει της επετείου των 200 χρόνων από την θυσία των ηρώων, να αποτίσουμε τον ελάχιστο φόρο τιμής και ευγνωμοσύνης στο πρωτοπαλίκαρο της κλεφτουριάς, τον καπετάν Γιώργη Γιαννιά και τα παλικάρια του που έδωσαν τη ζωή τους για την ελευθερία της πατρίδας μας, κάνοντας υπερήφανους εμάς, τους σημερινούς Έλληνες.

Το μνημείο είχε καθαριστεί και παλαιότερα από τον Ωλονό με απόντες πάλι τους αυτοδιοικητικούς και τον δήμο Ολυμπίας που τα τελευταία χρόνια έχει απαξιώσει όχι μόνον τον χώρο και το μνημείο αλλά και τις εκδηλώσεις μνήμης που σταμάτησαν οριστικά το 2011.

Το μαρμάρινο μνημείο έστησε το 1998 ο Σύλλογος Τριταιϊτών Αχαΐας να μας θυμίζει την σπουδαία, αλλά άγνωστη ως τότε, σελίδα της πρόσφατης ιστορίας μας.

Τα μέλη που ανέλαβαν την εργασία ήταν ο αντιπρόεδρος Ηλίας Τουτούνης και τα μέλη του Συλλόγου Ωλονός Χρήστος Μανθόπουλος, Αλέκος Συλάϊδος και Φώτης Μπαντούνας υπό το βλέμμα της Ελληνικής Αστυνομίας όπως βλέπουμε και στις φωτογραφίες.