Σάββατο 8 Απριλίου 2023

ΟΤΑΝ ΔΕΝ ΤΑ ΒΡΙΣΚΟΥΝ ΤΑ ΣΥΜΠΕΘΕΡΙΑ...!

 Αυτοσχέδιο τραγούδι των συμπέθερων: "ΕΛΑ ΕΔΩ ΣΥΜΠΕΘΕΡΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΤΣΙΓΑΡΟ...."

Τραγουδούν: Ο αείμνηστος Βασίλης Πανούτσος από το Αντρώνι και ο Γιάννης Μάντης από τα Λαβδαίϊκα Αμαλιάδας. Διακρίνεται και ο αείμνηστος γλετζές και φίλος Χρήστος Ζεύλας!
Καταγραφή στο Σώστι Αμαλιάδας την Πέμπτη 28-1- 2010.
Βίντεο Κώστας Παπαντωνόπουλος και Ηλίας Τουτούνης

Με την «πάσα» που μας έδωσε ο Ηλίας στο facebook θα θέλαμε να σας πούμε διό λόγια για την συνάντηση μας εδώ, ύστερα από χρόνια…, με τον μπάρμπα Βασίλη Πανούτσο.

Όταν μας είδε εκεί με τα συμπράγκαλα (κάμερες τρίποδα κλπ) αδυνατούμε να περιγράψουμε την έκπληξη του, την χαρά του ή την ντροπή του που ένα ολόκληρο χωριό ανέχτηκε την εξορία του για πολλά πολλά χρόνια…!
Από εκεί…, και σε λίγο χρόνο από αυτή την εκπληκτική συνάντηση, ένα «ντάλα μεσημέρι» πίναμε καφέ στην πλατεία στο Αντρώνι.
Έκτοτε κάναμε πολλά…που εν καιρώ θα παρουσιάσουμε αλλά το πιο σπουδαίο ήταν να τον καταγράψουμε να χορεύει στην πλατεία με τον αείμνηστο γιο του Κώστα που μας έφυγε πολύ νωρίς.
Υγ παρακαλούμε τους απογόνους…, να μην ακούν τις σειρήνες και να τοποθετήσουν το ταβούλι του στο Λαογραφικό Μουσείο όπως ήταν η επιθυμία του!

Πηγή: www.antroni.gr
 
 

Τρίτη 4 Απριλίου 2023

Η ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΞΥΛΟΚΟΠΗ….!

Γράφει: ο Κώστας Παπαντωνόπουλος

Μια από τις συλλεκτικές δραστηριότητες του ανθρώπου από αρχαιοτάτων χρόνων ήταν η προμήθεια (κοπή, συλλογή) καικαυσόξυλων, για τις καθημερινές ανάγκες όπου με αυτά άναβαν φωτιά για μαγείρεμα, για τον φούρνο, για ζέσταμα νερού, για πλύσιμο κ.ά. και κυρίως για την χειμερινή θέρμανση. Η ξυλοκοπή με χειρωνακτικά εργαλεία ήταν χρονοβόρα, κουραστική και επικίνδυνη. Επειδή παλιά τα χωριά είχαν αυξημένο πληθυσμό, οι κάτοικοι για να επιβιώσουν είχαν χρησιμοποιήσει κάθε άκρη της γης που μπορούσε να καλλιεργηθεί. Επίσης η αυξημένη κτηνοτροφία που ήταν και το κύριο επάγγελμα των κατοίκων της υπαίθρου, ήταν εχθρός των δασών διότι τα ζώα δεν άφηναν να αναπτυχθούν μικρά και νέα δένδρα. Όπως προαναφέραμε η πληθώρα των κατοίκων της υπαίθρου χρειάζονταν αρκετά ξύλα για καύση. Επομένως τα ξύλα ήσαν δυσεύρετα και η κοπή τους και η μεταφορά τους στο σπίτι του κάθε ξυλοκόπου ήταν κοπιαστική.

ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΠΟΥ ΠΑΤΑΜΕ ΚΑΙ ΒΛΕΠΟΥΜΕ, ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΗΝ ΦΥΣΙΚΗ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ή ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ…!

 Συλλογή, καταγραφή και επιμέλεια Ηλίας Τουτούνης

Στον κάθε τοποθεσία που ζούμε, βλέπουμε, πατάμε, εργαζόμαστε και θαυμάζουμε, ο άνθρωπος έχει δώσει ονομασίες, σύμφωνα με την φυσική, τεχνητή διαμόρφωση, με το είδος του εδάφους, με την χλωρίδα, την πανίδα την παραγωγή, τις ιδιαιτερότητες κ.ά.
Παλιότερα οι ξωμάχοι, σωστά έδιναν ονομασίες στις τοποθεσίες και τοιουτοτρόπως με μια μόνο λέξη γνώριζαν την ιδιαιτερότητα του κάθε μέτρου γης. Σε πολλά χωριά θα συναντήσετε διάφορες τοποθεσίες, που έχουν τις ανάλογες ονομασίες.
Σήμερα αυτές οι ονομασίες χάνονται και σβήνουν, σαν τις ηλιαχτίδες την ώρα που πέφτει ο ήλιος. Θεώρησα σωστό ότι πρέπει να καταγράψω και ν’ αποθανατίσω όσες μπορέσω, ώστε να μην χαθούν εντελώς. Σε πολλούς μας, κυρίως στους νέους είναι άγνωστες. Εμείς οι μεγαλύτεροι, που ζήσαμε στα χωριά γνωρίζουμε πολλές εξ αυτών, ασφαλώς δεν γνωρίζουμε από πού προέρχονται οι ονομασίες των.

ΞΕΧΡΟΝΙΑΣΜΑ ή ΣΒΗΣΤΟΚΕΡΙΑΣΜΑ ή και ΚΑΚΟΦΤΥΣΙΜΟ….!

 Καταγραφή Ηλίας Τουτούνης

Με τη λέξη αφορισμός, εννοούμε την εκκλησιαστική ποινή, που επέβαλε παλαιότερα κάποιος ιερέας, δεσπότης, πατριάρχης σε κάποιον για το παράπτωμα που επέπεσε. Ο αφορισμένος, από εκείνη την στιγμή βρίσκεται σε δεινή θέση και, η τιμωρία που νοιώθει πάνω του, είναι γι’ αυτόν ένα μεγάλο αμάρτημα και νοιώθει τύψεις για το υπόλοιπο της ζωής του. ο αφορισμένος αποκλειόταν από την κοινωνία μη δυνάμενος να εισέρχεται σε εκκλησίες, ούτε να παρευρίσκεται έξωθεν αυτών σε ιεροτελεστίες όπως βαφτίσια, γάμους, θανάτους κ.λπ. Κοινωνικά τίθεται σε απομόνωση, εφόσον οι πάντες αποφεύγουν να συναναστρέφονται μαζί του. Αλλά και ο ίδιος με τα όσα φρικτά που του επιφορτίζει ο αφορισμός της εκκλησία, αρχίζει να φοβάται για την ζωή του και αυτός είναι άλλωστε ο σκοπός του αφορισμού, ώστε να συνετιστεί και να επανέλθει στον προηγούμενο έντιμο βίο. Ο αφορισμός διακρίνεται σε ελαφρύ και σε βαρύ.

Τρίτη 21 Μαρτίου 2023

Τα ρουπακόφυλλα (και ο Τσαπής)

Γινόταν στο Αντρώνι ο γάμος  κάποιου παιδιού  του Μηνά του οποίου η γυναίκα, η Αικατερίνη ήταν αδελφή των Πριμπαίων από του Κούμανι.

Στο γάμο ήσαν καλεσμένοι και πήγαν οι Πριμπαίοι, ο Νίκος του Κουτσογιώργη, ο Δημήτρης του Μαζαράκα, ο αδελφός του ο Νιόνιος κι άλλοι.

Έγιναν τα στέφανα στην εκκλησία και κατόπιν οι συμπέθεροι πήγαν στο σπίτι της νύφης για να πάρουν τα προικιά. Εκεί σε μια παρέα ήσαν ολόγυρα αρκετοί Ανδρωναίοι μερικοί Κουμαναίοι κυρίως από τους Πριμπαίους.

Οι Πριμπαίοι είναι γεγονός ότι είναι μεγαλοκούφαροι και αρκετά ευτραφής κάτι που το παρατήρησε ο Τσιαπής ο Καλιγάρης, ένας από τους Αντρωναίους και τους λέει:

-Ρε σείς οι Κουμαναίοι, είστε ούλοι όφια (= θηρία), Μπόγρηδες, και τους έδειχνε έναν - έναν. Με τις κοιλιές σας, τα κόκκινα μάγουλα σας, τα πεζούλια σας. Και συνέχισε; 

Εμείς, οι κακόμοιροι οι Αντρωναίοι, σαν καψαλισμένες ρέγγες είμαστε! Μας έφαγε το ξινάρι εμάς στη Λακανάστα…

Σώπα Τσιαπή, του λέει μετά από λίγο ο Νίκος του Κουτσογιώργη. Μη βλέπεις τις κοιλιές μας… Γιομάτες ρουπακόφυλλα* είναι. Μπαφούσηδες είμαστε και εμείς, σαν τα παλιάλογα πόχουν τεχνοφέσι… Και συνέχισε:

Κανένας κι από μας δεν είναι καλά…