Σάββατο, 12 Οκτωβρίου 2019

Γάμος στη Γιάρμενα πριν 31 χρόνια

Γάμος στη Γιάρμενα στις 29. 10. 1988 του Τάκη Κυριακόπουλου και της Νίκης Μπενέτση πριν 31 χρόνια.
Ο Χρήστος (Τάκης) Κυριακόπουλος γεννήθηκε το 1952 στη Φολόη (Γιάρμενα) και πέθανε στις 15 Οκτωβρίου 2011
Για 20 χρόνια (1982-2002), ασχολήθηκε με τα κοινά στη Φολόη. Τέσσερα χρόνια διετέλεσε πρόεδρος της κοινότητας Φολόης, τέσσερα χρόνια τοπικός πρόεδρος του δήμου Φολόης και τα υπόλοιπα ως κοινοτικός σύμβουλος.
Τα παρακάτω 5 βίντεο (άγνωστου εικονολήπτη) μας τα εμπιστεύτηκε πριν δέκα χρόνια ο συνοδοιπόρος μας στον σύλλογο «Ωλονός», Ανδρέας Χρονόπουλος για τον σύλλογο Φολοητών «ο Κένταυρος».
Τα ανεβάσαμε τότε τα βίντεο στα κοινωνικά δίκτυα αλλά έκτοτε χάθηκαν. Είναι περίπου 9 έως 10 λεπτά το καθένα διότι τότε δεν επιτρεπόταν το ανέβασμα βίντεο διάρκειας πάνω από 10 λεπτά.
Στο Πρώτο (1) βίντεο είναι η προετοιμασία του γάμου. Στο δεύτερο (2) η τελετή στην εκκλησία, στο τρίτο (3) η συνέχεια της τελετήςστην εκκλησία και η μετάβαση στο τραπέζι, στο τέταρτο (4) βίντεο είναι το τραγούδι στο τραπέζι με τραγούδια της τάβλας από τον αξέχαστο Γιώργο Δανίκα (Τζή) και το πέμπτο (5) το γλέντι του γάμου.




Κώστας Παπαντωνόπουλος www.antroni.gr

Σάββατο, 21 Σεπτεμβρίου 2019

ΤΟ ΠΑΡΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΠΝΟΥ ΚΑΠΟΤΕ ΣΤΗΝ ΒΟΡΕΙΑ ΟΡΕΙΝΗ ΗΛΕΙΑ!

Καταγραφή Ηλίας Τουτούνης
Μια ζωή την έβγαλα να είμαι ζαλιά κάπου 60 οκάδες φόρτο, μέσα στην νύχτα, στο κρύο, στο χιόνι, σε κακοτοπιές, να έχω και του διαβόλου το κουμπί μη με τσακώσουνε και με μπουζουριάσουνε μέσα στα παλιοσίδερα...!
….Μια φορά, είχανε φερμένο ένα τσακαλιάρη νωματάρχη σκυλί, παλιοτόμαρο, λόγιαζε ότι τάχατις θα γίνει στρατηγός και δεν μας άφηνε σε χλωρό κλαρί και τότενες τα πράματα ζορίσανε. Τότενες είχαμε ένα λάγιο κεσέμι του κολέγα μου του Σπύρου, που το είχε αναθρέψει από την γέννα το έπαιζε με δαύτο και το είχε καμωμένο μάστορα, ίδιος άνθρωπος νόγαγε, μόνο μιλιά δεν έβγανε. Τότενες κανονίσαμε να κάνουμε μια γκέλα, για να περάσουμε τον καπινό από τ’ αποσπάσματα. Διαλέγαμε τον καιρό να μην είναι βροχερός, γιατί άμα βρεχότανε το πράμα, άναβε και χάλαγε, αλλά και βάραινε και άντε να το κουβαλήσεις ζαλιά. Πήραμε τραβιώντας το κεσέμι, να μην πονηριαστούνε στα χωριά που περνάγαμε, ότι τάχατις να το πάμε τάμα στους Αγιό – Θόδωρους στο Σωποτό, αλλά κωλώσαμε και στρίψαμε ντουγρού στην Μορόχοβα. Το Λεχούρι και το Λιβάρτζι, έβγανε ένα μπασμά καλό καπινό, αλλά σκεβόμαστε και τον έρμο τον δρόμο. Εκεί πήγαμε στο σπίτι του κολέγα μας, που μας περίμενε, κάτσαμε, ξαποστάσαμε, φάγαμε βραστό, ήπιαμε και μια σταλιά κρασί να στανιάρουμε και μετά, αφού στρίψαμε τσιγάρα από το πράμα που θ’ αγοράζαμε για δοκιμή, το σακιάσαμε. Ο κολέγας έφερε και το καντάρι του το ζυγιάσαμε, κάναμε λογαριασμό, τόνε πλερώσαμε ντούκου και μόλις άρχισε να χαλουπώνει, ζαλωθήκαμε και φύγαμε. Το καπινό τόνε βάναμε μέσα στο ματαράτσι με σειρά και τον πατικώναμε καλά και στρωτά, για να χωρέσει μπόλικο. Στο γιόμισμα δεν δέναμε την μούση του, αλλά το ράβαμε με σπάγκο και μια σακοράφα, ανάρια - ανάρια για να μην παγαίνει ο χώρος στράφι και το ματαράτσι γινότανε παστάλι. Ευτούνα τα ματαράτσια που ’χαμε, χωράγανε ταμάμ εξήντα οκάδες. Ήθελε μαστοριά το πατίκωμα και ευτούνος, ο κολέγας μας στην Μορόχωβα, ήτανε μάνα ντεξής, σου το ’φκιανε ταμάμ μπαούλο. Κάπου - κάπου τήραγε πως και πώς να μας την κάνει, έβανε απόξω – απόξω το καλό για μόστρα και μέσα στην βουρλιά είχε τρουπωμένα και σαράπια πατόφυλλα, που ήσαντε μπίτι τούρκος. Μου ξίνιζε λίγο στην αρχή, αλλά δεν πάει στον διάβολο ευτούνα έχει το εμπόριο, και εγώ με την αράδα μου έτρωγα τους άλλους και έτσι δεν με τόσο κακοφαινότανε.

Πέμπτη, 5 Σεπτεμβρίου 2019

ΚΟΥΜΠΑΡΙΑ ΚΑΙ ΠΕΛΑΤΕΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ


Άρθρο του Ηλία Τουτούνη, συγγραφέα - λαογράφου

Κουμπαριά
Η λέξη «κουμπαριά» προέρχεται από την ιταλική λέξη «compare» που σημαίνει έμπιστος φίλος. Εμείς κουμπαριά λέμε την συγγένεια που προκύπτει από την βάπτιση ή από το στεφάνωμα. Είναι το είδος συγγενικής σχέσης που δημιουργείται μεταξύ του κουμπάρου και της οικογένειας εκείνου που παντρεύτηκε ή βαφτίστηκε από αυτόν. Τοιουτοτρόπως ο όρος κουμπαριάζω, σημαίνει συνδέομαι συγγενικά με κάποιον μέσω της κουμπαριάς.

Με την απόφαση κάποιος να είναι μάρτυρας (νουνός) της βάπτισης του νεοφώτιστου παιδιού και μάρτυρας της συνένωσης του ζευγαριού, συνυπογράφει μια σχέση ζωής μαζί τους. Κατά το μυστήριο του γάμου, ο ιερέας προσφέρει στη νύφη και στο γαμπρό να πιούνε κρασί από το ίδιο ποτήρι. Όσο κρασί απομείνει στο ποτήρι, πρέπει να το πιει ο κουμπάρος κι η κουμπάρα. Κατά την τελετή του γάμου ο κουμπάρος και η κουμπάρα αλλάζουν πρώτα τα δαχτυλίδια, τρεις φορές και μετά τα στέφανα, επίσης τρεις φορές.
Νονός στα βαφτίσια του πρώτου παιδιού γινόταν, -όπως συνηθίζεται ακόμα-, ο κουμπάρος που πάντρεψε το ζευγάρι και μετά φίλοι ή συγγενείς. O κουμπάρος είχε τον πρώτο λόγο για την ονοματοδοσία του παιδιού, κυρίως όμως συνεννοείτο με την οικογένεια. Άλλες φορές πάλι, -αν είχαν ήδη βγει τα ονόματα των παππούδων-, έδινε το δικό του όνομα, ή κάποιο άλλο της αρεσκείας του. Ο κουμπάρος -ο νονός- κατά το μυστήριο της βάπτισης επαλείφει όλο το κορμί του παιδιού, που βαπτίζεται, με λάδι, γ ι’ αυτό στον τόπο μας έλεγαν: «Αυτό –η το έχω λαδωμένο ή λαδώσει», λέξεις που σήμερα έχουν σχεδόν εκλείψει.

Ο Νονός -νά, είναι επίσημος μάρτυρας που πιστοποιεί το βάπτισμα ενός παιδιού και στη συνέχεια βοηθάει στην κατήχησή του, καθώς και στον δια βίου πνευματικό σχηματισμό του. Στο παρελθόν, ο ρόλος είχε ορισμένες θρησκευτικές ευθύνες. Συνήθως οι νονοί είναι και οι κουμπάροι. Εάν οι νονοί βαπτίσουν αγόρι τότε ονομάζεται βαπτιστικός ή βαπτιστιμιός ή βαφτιστήρι και το κορίτσι βαπτισμιά ή βαπτιστήρα.
Παλιά, τα βαφτίσια ενός παιδιού, δεν ήσαν τόσο δαπανηρά, όπως συμβαίνει σήμερα και γι’ αυτό τον λόγο έπιαναν αρκετές κουμπαριές. Μέχρι τα τέλη του προηγούμενου αιώνα, οι οικογένειες αποκτούσαν πολλά παιδιά και η κουμπαριά, στις κλειστές κοινωνίες, αναπτυσσόταν με γοργούς ρυθμούς. Έπαιρναν, όπως έλεγαν, μια μπουκάλα λάδι και λάδωναν (βάπτιζαν) το παιδί, και το έβαζαν στον δρόμο του Θεού.

Πελατειακές κουμπαριές
Οι δυσκολίες της φτωχής και στερημένης ζωής, η αβεβαιότητα για το αύριο στις μικρές αυτές κοινότητες, οδήγησε σε διάφορες τακτικές και στρατηγικές επιβίωσης για μια διευρυμένη ας πούμε οικογενειακή σχέση όπως οι κουμπαριές, η γειτονική σχέση, η αλληλοβοήθεια μεταξύ συγγενών, αλλά και η ξέλαση μεταξύ συγχωριανών.

Αλλά πώς να επιβιώσει ο λαός σε τόσο μακρές περιόδους αβεβαιότητας χωρίς ανθρώπινες σχέσεις, χωρίς οικογένεια, κουμπάρο ή μπάρμπα; Δεν είναι καθόλου τυχαίο που οι κουμπαριές γλύτωσαν κόσμο και κοσμάκη κατά τον εμφύλιο, αλλά και μετά, από βέβαιο θάνατο.

Η κουμπαριά πολλές φορές συνάπτονταν μεταξύ των ενδιαφερομένων για αισθηματικούς λόγους αλλά και για διαφόρους άλλους λόγους που απέβλεπαν κυρίως σε πελατειακή σχέση.

Αυτή η πελατειακή σχέση, αποδεδειγμένα δεν είχε την χροιά του απλού και αγαθού μυστηρίου, αλλά προέκυπτε και απέβλεπε, μετά από την σκέψη, για μελλοντικές πελατειακές σχέσεις.

Κουμπαριές έκαναν πολλοί πολιτικοί, οι οποίοι βάπτιζαν παιδιά στην εκλογική τους περιφέρεια, με απώτερο σκοπό να τους σιγουρέψουν για παντοτινούς ψηφοφόρους των.

Οι ληστές και οι κλέφτες και γενικά οι παράνομοι, βάπτιζαν αρκετά παιδιά και στεφάνωναν ζευγάρια για να τους έχουν ως πληροφοριοδότες σε κάθε χωριό, αλλά και μια πόρτα ανοικτή, όπως έλεγαν. Επίσης κουμπαριά έκαναν οι επαγγελματίες χαρτοπαίχτες, οι προξενητάδες, οι σερμπέσηδες, και γενικά οι πλανόδιοι έμποροι. Ακόμη πολλοί έπιαναν κουμπαριά με την εκτελεστική και δικαστική εξουσία, κυρίως με τα όργανα της εξουσίας στ’ απομονωμένα χωριά, αλλά και με δημόσιους υπαλλήλους στις πόλεις και στα κεφαλοχώρια.

Κουμπαριά έπιαναν και υπάλληλοι με προϊστάμενους, με συναδέλφους, και με ανθρώπους κλειδιά. Κουμπαριά επιζητούσαν αρκετοί με πλουσίους, με σκοπό την οικονομική βοήθεια και για συνεταιριστικούς σκοπούς. Επίσης μέρος ανθρώπων έκαναν κουμπαριές με σημαίνοντα πρόσωπα όχι μόνον για προσωπικό κέρδος, αλλά για προσωπική επίδειξη σχέσεων και γνωριμιών. Έχουμε ακόμη και περιπτώσεις με κατασκόπους εχθρών, που έπιασαν κουμπαριά με τον αντίπαλο, με απώτερο σκοπό να τον βλάψουν στο μέλλον.

Όμως πιανόταν και κουμπαριά για ερωτικούς λόγους. Πολλά παραδείγματα έχουμε στην καθημερινότητα όπου κουμπάροι, μεταξύ των δύο φύλλων, έχουν συνάψει ερωτικές σχέσεις. Γνωστή είναι και η λαϊκή μας φράση: «Ο κουμπάρος την κουμπάρα, δυο φορές την εβδομάδα…»

Κουμπαριά έπιαναν και εργάτες με τους εργοδότες τους, για να έχουν συνεχή εργασία και την εύνοια των αφεντικών των. Τέτοια παραδείγματα βρίσκουμε στα αγροτικά επαγγέλματα, όπου εργάτες από τα ορεινά μέρη έπιαναν κουμπαριά με τους ιδιοκτήτες μεγάλων καλλιεργητικών εκτάσεων (ελιές, σιτηρά, σταφίδες κ.λπ.) στους κάμπους, ώστε να προτιμούνται στις χειρονακτικές εργασίες. Αυτό ωφελούσε και τον κτηματία εργοδότη, διότι είχε εξασφάλιζε εργάτες και είχε και έμπιστους ανθρώπους ενδιάμεσα στους εργάτες τους.

Κουμπαριά παρατηρήθηκε και μεταξύ αρχηγών κρατών, βασιλέων, πρωθυπουργών, αξιωματούχων, σημαινόντων προσώπων και στρατιωτικών, κάτι που συμβαίνει και στις ημέρες μας, όπως Ο πρώην Πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής, πάντρεψε την κόρη, του τότε πρωθυπουργού της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος επί πολλά χρόνια, ακόμη και σήμερα επιβουλεύεται την εδαφική ακεραιότητα της χώρας μας.

Μέχρι και τα μέσα της δεκαετίας του ’60, οι μετακινήσεις γίνονταν είτε με τα ζώα, είτε με τα πόδια. Σε μακρινές, αλλά και σε κοντινές, αποστάσεις ο διαβάτης χρειαζόταν να διανυκτερεύσει κάπου, καθόσον δεν προλάμβανε να επιστρέψει στην έδρα του. Θα έμενε σε κάποιο γνωστό ή συγγενή, σε χάνι ή ακόμα και θα διανυκτέρευε στο ύπαιθρο. Για τον λόγο αυτό, πολλοί τζαμπάζηδες ή γυρολόγοι, έπιαναν κουμπαριές σε όλα τα χωριά.
Σε ένα δημοτικό μας τραγούδι, που αναφέρεται στην κουμπαριά, αναφέρει:
«…Θε να βαφτίσω ένα παιδί,
να βάλω το όνομά μου,
να το ’χω ο μαύρος γύρισμα…».

Οι γύφτοι κυρίως οι τζαμπάζηδες και οι τεχνίτες όπως σιδηρουργοί, καλαθοποιοί, γανωματήδες, χαρτορίχτρες, μάγισσες κ.ά., δεν προσφωνούσαν ονόματα των συναλλασσομένων, αλλά χρησιμοποιούσαν συνέχεια τον όρο «Κουμπάρε –ρα».
Παράγωγες και σύνθετες λέξεις: κουμπάρος -α, παρακούμπαρος -ρα, κουμπαριάζω, κουμπαράκος, κουμπαράκι, κουμπαρούλης, κουμπαροπούλα, κουμπαρίτσα, κουμπαρέματα, κουμπαρομπερδέματα, κουμπαρολογάου = ψάχνω για κουμπάρο, κ.ά.

Αποκούμπαρος λέγεται αυτός που αποκηρύττεται, τον κουμπάρο του για κάποιο σοβαρότατο λόγο και διαλύουν (σπάζουν) την κουμπαριά. Παλιά σπάζανε (χαλούσαν) ή διέλυαν την κουμπαριά, όταν είχαν προκύψει μεταξύ των κουμπάρων ή συγγενών προσώπων εγκλήματα, προδοσίες, ερωτικές συνάψεις κ.λπ. Σε πάρα πολλές περιπτώσεις η αληθινή και αλώβητη κουμπαριά έχει γίνει μοχλός, πραγματικής φιλίας που υπερβαίνει ακόμη και τον πρώτο βαθμό συγγένειας και αλληλεγγύης, μεταξύ των κουμπάρων. Επίσης έχουμε περιπτώσεις όπου κουμπάροι λαδώθηκαν και πρόδωσαν τους κουμπάρους τους.

Ο ληστής Γεώργιος Λαγκαδινός ή Ζώρας, ήταν λήσταρχος στην Πηνεία και στην ευρύτερη περιοχή Ηλείας, Αρκαδίας και Αχαΐας. Σκοτώθηκε στις 17-1-1936 σ’ ενέδρα που του έστησαν, μετά από προδοσία ενός κουμπάρου του. Τον είχε καλέσει στο σπίτι του και του έκανε τραπέζι, ενώ είχε συνεννοηθεί με τους χωροφύλακες να τον συλλάβουν. Ο Ζώρας προσπάθησε να ξεφύγει πυροβολώντας, του ανταπέδωσαν τους πυροβολισμούς και τον σκότωσαν.

Ο Ζώρας είχε δώσει στον κουμπάρο του τα λεφτά και όλο του το βιός του, ώστε να τον υποθάλπει, όσο ήταν καταζητούμενος και να του παρέχει σπίτι και τροφή. Αυτός όμως τον πρόδωσε, για να πάρει τα χρήματα μαζί με αυτά της επικήρυξης.
Λέγεται ακόμη ότι ο κουμπάρος του, τον πρόδωσε διότι ο Ζώρας είχε ερωτικές περιπτύξεις με την γυναίκα του, αλλά και να καρπωθεί το κομπόδεμά του.

Η δημοτική μας μούσα δεν άφησε ασχολίαστη την κουμπαριά:
(ΚΟΥΜΠΑΡΟΙ ΦΑΓΑΝ)
«Κουμπάροι φάγαν τον Γιαννιά,
κουμπάροι και τον Ζαχαριά».

ΤΟΥ ΚΟΥΜΠΑΡΟΥ
- Κ’ εσύ, κουμπάρε μου καλέ, τους κλέφτες μην προδώκης,
γιατί θε να ’ρθει ο καιρός ένα λόγο να δώκεις.
- Κουμπάρος με επρόδωκε, κουμπάρος πήρε γρόσια.
- Κουμπάρε, σε καλή μεριά, να φκιάσεις κι άλλα τόσα.
- Κουμπάρε, το λάδι που σου ’βαλα, φωτιά και να σε κάψει
και να σ’ αξιώσει ο Θεός, αγάς να σε κρεμάσει.

(ΑΝΑΡΙΑ – ΑΝΑΡΙΑ ΤΑ ’ΡΙΧΝΑΝ)
Ανάρια-ανάρια τα ’ριχναν οι κλέφτες τα ντουφέκια
κι αναχωρεί ο Μάγειρας από τη συντροφιά του.
Πάει στου Πύργου τα χωριά, πάει στην Κουκουβίτσα,
πάει να βαφτίσει δυο παιδιά, να κάνει δυο κουμπάρους,
για να ’χει ο μαύρος γύρισμα, για να ’χει αποκούμπι.

Παροιμίες που αναφέρονται στην κουμπαριά:
Αλί στην κουμπαριά, που έπεσε στην πουτανιά!
Ας είν’ καλά τα γυφταριά, που τιμάνε την κουμπαριά!
Αυτός έπιασε τον Διάβολο κουμπάρο!
Η αλεπού η κουμπαρίτσα, δεν μας άφησε ούτε κότα, ούτε φωλίτσα.
Κάμε στου Λάλα κουμπαριά, στου Κούκουρα συμπεθεριά.
Κουμπάρε πρώτα την χαϊδεύουνε και μετά την καβαλάνε!
Κουμπάρα από αλαργινό χωριό, και συμπεθέρα από την γειτονιά σου!
Στα ξένα ο άντρας δέρνεται, στο κρεβάτι ο κουμπάρος γδένεται!
Στέγνωσε το λάδι, ξεχάστηκε η κουμπαριά!
Συμπεθεριά και κουμπαριά τον πρώτο χρόνο αγάπη.  
Συμπεθέρια και κουμπάρια, γίνανε μαλλιά κουβάρια!
Συμπεθέροι και κουμπάροι, τον πρώτο χρόνο έχουν τη χάρη
Τα ’θελε ο κωλαράκος της και έφαγε ο κουμπαράκος της.
Τον καημό της κουμπάρας, ο κουμπάρος μόνο τον ξέρει.
Φάε κουμπάρε ελιές, καλό είν’ και το χαβιάρι.
Χίλιοι κουμπάροι, μια κουμπάρα καλά δεν την κάνουν!
Χύθηκε η μαγειριά μας πάει η κουμπαριά μας.




Τετάρτη, 4 Σεπτεμβρίου 2019

Παναγιώτης Τόλιος 1933 - 2019


Έφυγε την Τετάρτη 28.08.2019 ο Παναγιώτης Τόλιος του Νικολάου και της Κωνσταντίνας  που γεννήθηκε πριν 86 χρόνια στο Αντρώνι.

Η κηδεία του έγινε στη Θεσσαλονίκη.

Στην σύζυγό του Πολυτίμη, στα παιδιά του Νικόλαο, Κωνσταντίνα και σε όλους τους συγγενείς του, εκφράζουμε τα συλλυπητήριά μας.

Η οικογένεια Τόλιου προέρχεται από γειτονικό μας χωριό Κούμανι. Ο πατέρας του Παναγιώτη ήλθε στο Αντρώνι σώγαμπρος. Τον είχα δει δυο τρεις φορές πριν αρκετά χρόνια στο εξοχικό τους στην Χαλκιδική. Στην Θεσσαλονίκη τους «τράβηξε» όλους η αδελφή του η Βγένω που πήγε πρώτη.

Κώστας Παπαντωνόπουλος Τρυγητής 2019

Υγ. Λυπάμαι πάλι, διότι ενώ βρισκόμουν στο Αντρώνι το διάστημα που έφυγε ο Παναγιώτης Τόλιος, δεν άκουσα απολύτως τίποτα. Με ενημέρωσε η ξαδέλφη μου η Λεμονιά Ζαχαροπούλου, τσούπα του μπάρμπα μου του Μπολιάρη (Μπούκη).

Δήμητρα Κότσαλη του Ιωάννη (Ζαΐμη) 1920-2019

Έφυγε στις 13 Αυγούστου 2019 η Δήμητρα Κότσαλη σύζυγος του Γιάννη (Ζαΐμη) που γεννήθηκε πριν 99 χρόνια στο Αίγιο Αχαΐας. 
Στα παιδιά τους Δημήτρη και Αφροδίτη και σε όλους τους συγγενείς της τα θερμά μας συλλυπητήρια.
Συνάντησα την θειά Δήμητρα τον Αύγουστο του 2008 στο σπίτι της στην Θεσσαλονίκη. Ζούσε τότε και ο σύζυγός της ο +Γιάννης (1917-2009). Τους επισκέφθηκα μαζί με τον Δημητράκη Ζαχαρόπουλο του Πάνου που ζει και αυτός στη Θεσσαλονίκη.
Μας δέχτηκαν τότε με συγκίνηση και μόλις κατάλαβε η θειά Δήμητρα ποιος είμαι, μου έφερε όλα τα ιστορικά που είχα γράψει ως τότε για το Αντρώνι. Της τα είχαν εκτυπώσει τα παιδιά της από τη σελίδα στο ίντερνετ.
Μου εκμυστηρεύτηκε, ότι, όταν νοσταλγούσε το Αντρώνι, διάβαζε και κοίταζε τις φωτογραφίες από το χωριό της όπως το αποκαλούσε. Δεν είχα ξαναδεί άνθρωπο να αγαπάει τόσο το χωριό μας και να μιλάει με τέτοια νοσταλγία για το Αντρώνι ενώ δεν κατάγεται από εκεί.
Ήταν ένα υπέροχο και αγαπημένο ζευγάρι με τον αείμνηστο μπάρμπα Γιάννη όπως θα δείτε και στο βίντεο που σας παραθέτω. Σπανίζουν τέτοιοι άνθρωποι και χάρηκα που με δέχτηκαν, τους γνώρισα και μου μίλησαν για τη ζωή τους και το χωριό μας.
Ας είναι ελαφρύ το χώμα της Θεσσαλονίκης που τους αγκαλιάζει.

Παρασκευή, 16 Αυγούστου 2019

«ΔΙΒΡΙΩΤΙΚΟ ΑΝΤΑΜΩΜΑ» το Σάββατο 17 Αυγούστου 2019


Το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου Διβριωτών Αθήνας σας προσκαλεί στον καθιερωμένο ετήσιο «ΔΙΒΡΙΩΤΙΚΟ ΑΝΤΑΜΩΜΑ» που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 17 Αυγούστου 2019, και ώρα 21:00μ.μ., στο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΔΙΒΡΗΣ με πλούσιο καλλιτεχνικό πρόγραμμα.
Για το Δ.Σ.
Ο Πρόεδρος                                                                 Η Γεν. Γραμματέας
Διομήδης Τόλιος                                                              Αμπατζή Νίκη

Παρασκευή, 2 Αυγούστου 2019

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΟΥ ΣΤΟ ΚΟΥΜΑΝΙ ΗΛΕΙΑΣ


Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΟΥ ΚΤΥΠΑΕΙ ΣΤΟ ΠΑΝΕΜΟΡΦΟ ΔΑΣΟΣ ΤΗΣ ΦΟΛΟΗΣ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ.
ΝΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ ΕΚΕΙ...!!!
ΣΑΒΒΑΤΟ 10 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2019 ΩΡΑ 8:30 μ.μ.
ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ: "ΕΝΩΣΗ ΚΟΥΜΑΝΙΩΤΩΝ ΗΛΕΙΑΣ" & "ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΟΥΜΑΝΙ"

Πέμπτη, 25 Ιουλίου 2019

Τέταρτο αντάμωμα συμμαθητών στις 24 Αυγούστου 2019 στη Δίβρη


Με πρωτοβουλία των συμμαθητών μας Γιάννη Ντινόπουλου και Φώτη Αναστόπουλου θα πραγματοποιηθεί και φέτος συνάντηση των τάξεων 1968-69-70 παλιών συμμαθητών και καθηγητών του Γυμνασίου Λαμπείας, το Σάββατο, στις 24 Αυγούστου 2019 και ώρα 18:00 στο Γυμνάσιο της Δίβρης.
Εν όψει αυτής της συνάντησης, ήθελα να μοιραστώ μαζί σας και εννοώ τους καθηγητές και τους συμμαθητές μου, στιγμές από το προηγούμενο αντάμωμα που έγινε πριν πέντε χρόνια στο προαύλιο του Γυμνασίου Λαμπείας.
Πως περνούν τα άτιμα τα χρόνια; Τρία-τρία τα κατεβαίνουμε τα σκαλοπάτια…!
Ήταν ημέρα Σάββατο και τότε, στις 23 Αυγούστου 2014.
Από νωρίς το απόγευμα άρχισαν να ανηφορίζουν προς το γυμνάσιο – προσκύνημα οι προσερχόμενοι και να σου οι αγκαλιές, τα φιλιά και τα πρώτα πηγαδάκια με συζητήσεις από «παλιούς γνώριμους», αναπολώντας με νοσταλγία το παρελθόν.


Κοίταζα και ξανακοίταζα τα βίντεο και δεν μπορούσα να ξεχωρίσω - αποκωδικοποιήσω τις συζητήσεις που ήταν σαν μελίσσι που βγαίνει από την κυψέλη. Ήταν ο βόμβος της νοσταλγίας που αναβίωνε κάποια από τα δυνατά και αυθεντικά συναισθήματα όπου με τα χρόνια έγιναν μέρος της ταυτότητάς μας.
Εμείς που ζήσαμε δύσκολα χρόνια εκεί, νιώσαμε την ανάγκη να αναπολήσουμε «όμορφες» στιγμές που περάσαμε. Να θυμηθούμε πρόσωπα που μας έκαναν χαρούμενους και σχέσεις που κάποτε μας έδιναν απλόχερα αγάπη και κατανόηση.
Τσορομπίλια τότε..., στα πρόθυρα της εφηβείας δεν είχαμε τη δυνατότητα να φιλτράρουμε, να συγκρίνουμε και να «κλείσουμε» με κάποιον τρόπο τις συναισθηματικές μας εκκρεμότητες.
Αναφέρομαι στο περιστατικό με την συμμαθήτρια που αρχικά με στεναχώρησε αλλά το χιούμορ του Φώτη και άλλων, διόρθωσε την κατάσταση όπως θα δείτε και στο βίντεο που ασφαλώς άφησα. Το αναφέρω διότι πιέστηκα αρκετά και δυστυχώς δεν είχα εξουσιοδότηση να παρέμβω και «ο νοών νοείτω». Είναι σημαντικό για την ψυχοσύνθεσή μας να διαχειριζόμαστε το παρελθόν μας με έναν τρόπο επουλωτικό και με μια πρόθεση συμφιλίωσης μαζί του. Ό,τι μένει απωθημένο πονάει και γι’ αυτό ξαναγυρίζει στο μυαλό μας. Ο καθένας μας οφείλει να βρει τον τρόπο να ξεπεράσει εκείνα τα σημεία του παρελθόντος που τον πονάνε ή αν θέλετε τον φορτίζουν αρνητικά! Καιρός είναι να κάνουμε αυτοκριτική και να αναζητούμε και τη δική μας ευθύνη σε ό,τι μας πλήγωσε! Στο παραπάνω…, καλά να είμαστε και θα επανέλθω σε άλλη πιο σχετική στιγμή.


Την εκδήλωση άνοιξε ο συμμαθητής μας ο Γιάννης Ντινόπουλος με έναν ιδιαίτερο χαιρετισμό που θα τον απολαύσετε στο βίντεο.
Στην συνέχεια πήρε τον λόγο ο κ. Κώστας Μιχαλόπουλος και κατόπιν ο κ. Γεώργιος Βες, οι καθηγητές μας.
Συγκινητικές ήταν οι στιγμές όταν αναφέρθηκαν και οι δύο στην απώλεια του αγαπητού μας καθηγητή +Κώστα Ασλανίδη που όπως είχα γράψει τότε: «…ενέπνεε σε όλους μας εμπιστοσύνη αλλά η ηπιότητα του χαρακτήρα του ήταν από τις ισχυρότερες αρετές του…».
Ακολούθησε συζήτηση για διάφορα θέματα και κυρίως για την τότε κατάσταση του σχολείου. Παρεμβάσεις έγιναν από την διευθύντρια του Γυμνασίου, από την Χρυσούλα, την Περσεφόνη όπως είπαμε, τον Φώτη, την αφεντιά μου και άλλους.
Στο τέλος βγήκαν οι απαραίτητες φωτογραφίες και όλοι κατευθύνθηκαν στο Πνευματικό Κέντρο Δίβρης που συνέπεσε εκδήλωση την ίδια μέρα.
Κατόπιν, σχεδόν όλοι βρεθήκαμε στο κέντρο Μπαλκόνι για φαγητό και το απαραίτητο γλέντι που κράτησε ως τα μεσάνυχτα.


Όπως θα δείτε και στο βίντεο ο Φώτης δείχνει με την κάμερα σχεδόν όλους τους παρακάτω:
Ο Διονύσης Τσάμης με τη σύζυγο
Ο Άγγελος Πανούτσος με τη σύζυγο που διαμένει στην Άρτα
Η Πούλια Φωτεινού
Η Αλέκα Ηλιοπούλου με μία φίλη της από το Αίγιο, συνάδελφοι.
Η Τασία Σωτηροπούλου με την ανιψιά της.
Η Ξανθή Βερίου με τον σύζυγό της Μωυσή
Ο Γιώργος Σουλιμιώτης
Ο Κώστας Μιχαλόπουλος με τη σύζυγό του Δάφνη, ο καθηγητής μας.
Ο Γεώργιος Βες με την σύζυγό του Λίτσα, ο Καθηγητής μας.
Ο Κώστας Αγγελόπουλος
Η Χρυσούλα Καρμπέτα
Η Αλεξάνδρα Αναγνωπούλου
Ο Δημήτρης Μποζολής
Η κ. Κυριακοπούλου από το Κακοτάρι
Ο Διονύσης Ντινόπουλος
Η Χρύσα Αρβανίτη
Η Κική Αθανασοπούλου με τον σύζυγό της
Η διευθύντρια του Γυμνασίου
Η κυρία Βελισαρίου
Η κυρία Βελισάρη
Ο Γιάννης Ντινόπουλος
Η Περσεφόνη Μπαντούνα με τον σύζυγό της
Ο Θοδωρής Ζαχαρόπουλος
Ο Λυμπέρης
Ο Γρηγόρης Παπαγιάννης
Ο Νίκος Πανούτσος
Ο Κώστας Παπαντωνόπουλος, και 5-6 ακόμη.
Η συνάντηση ήταν αποτέλεσμα πρωτοβουλίας και εδώ, των αγαπητών μου συμμαθητών Φώτη Αναστόπουλου και Γιάννη Ντινόπουλου τους ευχαριστώ θερμά και εύχομαι να είναι καλά για να κάνουμε και άλλες…, πολλές.
Κώστας Παπαντωνόπουλος, Αλωνάρης 2019


Υγ. Είχα το ίδιο περίπου υλικό και από την συνάντηση του 2010 αλλά επειδή το αρχείο μου είναι μεγάλο δεν μπόρεσα να το εντοπίσω ή το έχω χάσει. Παρακαλώ εάν έχει κάποιος αρχεία από τις δύο πρώτες συναντήσεις μας να μου τα δώσει ή έστω να βρει κάποιον τρόπο να μας τα κοινοποιήσει. Ευχαριστώ εκ των προτέρων!

Πηγή: www.antroni.gr


Τρίτη, 9 Ιουλίου 2019

Ενέργειες για την ανάδειξη του σπηλαίου «Αρμακιανός» στην Ορεινή Ηλεία

Ομάδα επιστημόνων από την Εφορία Σπηλαιολογίας-Παλαιοντολογίας, και την Εφορία Αρχαιοτήτων Ηλείας, έξω από το σπήλαιο "Αρμακιανός"


ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ               9  Ιουλίου  2019
ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ              Αριθ.Πρωτ.:117
ΕΡΥΜΑΝΘΟΥ - ΦΟΛΟΗΣ  O «ΩΛΟΝΟΣ»

Θέμα: Ενέργειες για την ανάδειξη του σπηλαίου «Αρμακιανός» στην Ορεινή Ηλεία.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Το 2017, ο Σύλλογος  Προστασίας της Φύσης και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, Ερυμάνθου – Φολόης ο «Ωλονός», ανακίνησε ύστερα από πολλά χρόνια το θέμα της ανάδειξης του σπηλαίου «Αρμακιανός», με αποτέλεσμα να το επισκεφτούν αρχικά ιδιώτες σπηλαιολόγοι, να το χαρτογραφήσουν και να στείλουν το πόρισμά τους στην Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας – Σπηλαιολογίας.


Στις 13 Σεπτεμβρίου 2017 επισκέφτηκε το σπήλαιο κλιμάκιό της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας – Σπηλαιολογίας, όπου εκτέλεσε αυτοψία χωρίς όμως να μπορεί να κάνει εξειδικευμένες έρευνες λόγω της μεγάλης συγκάλυψης του σπηλαίου με σκουπίδια, χώμα και απόβλητα ζώων.
Προς τη δύση του 2018 σε συνεννόηση με την Εφορεία ξεκίνησε μια πρόταση ανάδειξης του σπηλαίου Αρμαρκιανός.

Ήταν αποτέλεσμα συλλογικής ιδέας και απόφασης, μιας ολιγάριθμης ομάδας συμπατριωτών από διαφορετικά χωριά της Ορεινής Ηλείας με αρμοδιότητα την συγκέντρωση χρημάτων για τον καθαρισμό, την εξερεύνηση και γενικότερα την ανάδειξη του Σπηλαίου Αρμακιανός.
Στις 8.01.2019 συγκροτήθηκε η συντονιστική επιτροπή που την αποτέλεσαν ο πρόεδρος του συλλόγου «Ωλονός», Κώστας Παπαντωνόπουλος ως πρόεδρος της επιτροπής, ο Θοδωρής Ηλιόπουλος ως συντονιστής, ο Παναγιώτης Θεοδωρόπουλος ως ταμίας, ο Ανέστης Αδαμόπουλος και ο Ανδρέας Αγγελόπουλος.
Δημιουργήθηκε παράλληλα και μία ομάδα στα κοινωνικά δίκτυα (facebook) όπου ενημερώνονταν λεπτομερώς για όλα οι φίλοι του «Σπηλαίου Αρμακιανός».
Την ομαδική αυτή προσπάθεια «αγκάλιασαν» πολλοί συμπατριώτες μας αλλά και άνθρωποι ευαίσθητοι με την πολιτιστική μας κληρονομιά και άλλοι που νοιάζονται για την ανάδειξη των αξιοθέατων της ορεινής Ηλείας.

Το κλιμάκιο από την εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας – Σπηλαιολογίας, ξεκίνησε τις εργασίες εξερεύνησης του σπηλαίου στις 2 Ιουλίου ημέρα Τρίτη και ολοκλήρωσε  στις 6 Ιουλίου ημέρα Σάββατο. Εργάστηκαν 4 αρχαιολόγοι – σπηλαιολόγοι και 4 εργάτες.

Έγιναν 5 τομές σε βάθος 1,5 μέτρων στο εσωτερικό του σπηλαίου και 2 τομές εξωτερικά στην είσοδο. Σημαντικά ευρήματα δεν υπήρξαν. Το σπήλαιο καθαρίστηκε και διαμορφώθηκε το κατέβασμα στην είσοδο με πέτρινα πεζούλια.

Οι επόμενες ενέργειες που θα πρέπει να γίνουν είναι ο φωτισμός του εσωτερικού του σπηλαίου, η διάνοιξη των δύο μονοπατιών που οδηγούν στο σπήλαιο, το ένα από τα Τσίπιανα και το άλλο από το δημόσιο δρόμο κάτω από το σπήλαιο και η τοποθέτηση πινακίδων. Η διαδρομή από τα Τσίπιανα μέσα από το ελατοδάσος διαρκεί 20 λεπτά και είναι υπέροχη.

Ο σύλλογος «Ωλονός» ευχαριστεί τους σπηλαιολόγους, τους αρχαιολόγους, τους εργάτες, τους ανθρώπους της συντονιστικής επιτροπής που παραβρέθηκαν και βοήθησαν στις εργασίες.

Ευχαριστεί θερμά επίσης, τους παρακάτω που συνέβαλλαν οικονομικά ώστε να πραγματοποιηθεί αυτό το δύσκολο εγχείρημα.

AQUA VATT A.E. Φωτεινός Τηλέμ. Δίβρη
Αγγελόπουλος Ανδρέας Αγία Κυριακή
Αγγελόπουλος Νίκος Αγία Κυριακή
Αγγελόπουλος Σπύρος Αγία Κυριακή
Αδαμόπουλος Ανέστης Αγία Κυριακή
Αδαμόπουλος Δημοσθένης Αγία Κυριακή
Αδαμόπουλος Παναγιώτης Αγία Κυριακή
Αλεξόπουλος Αθανάσιος Αντρώνι
Αναγνώπουλος Δημήτριος Αγία Κυριακή
Δαλαβούρας Ανδρέας Κρυόβρυση
Ηλιόπουλος Άγγελος Δίβρη
Ηλιόπουλος Θεόδωρος Δίβρη
Θεοδωρόπουλος Ανδρέας Κακοτάρι
Θεοδωρόπουλος Παναγιώτης Αγία Κυριακή
Καζαμία Δώρα Αντρώνι
Καραμέρος Τάσος Λάλα
Κατσαντώνης Θανάσης Πανόπουλο
Κοσμόπουλος Γεώργιος Ολυμπία
Κότσαλης Αργύρης Αντρώνι
Λαζαράκης Βασίλης Πανόπουλο
Μπακάλης Βαγγέλης Αντρώνι
Πανούτσου Χριστίνα Αντρώνι
Παπανικολάου Γιάννης Κρυόβρυση
Παπαντώνης Δημήτρης Αντρώνι
Παπαντωνόπουλος Κώστας Αντρώνι
Ροδοπούλου Πολίτα Σπαρτουλιά Αμερική
Σπηλιόπουλος Ιωάννης Αγία Κυριακή
Στεργιοπούλου Λεμονιά Πανόπουλο
Τζουανοπούλου Βούλα Χελιδόνι
Ψυχομανής Βασίλης Τήνος


Ο Πρόεδρος                                                  ΤΟ Δ.Σ.
Παπαντωνόπουλος Κώστας         Μαρκόπουλος Ι. (Ταμπουρόγιαννης) 
6977223610                                     Μπιλάλης Κώστας
                                                       Τσούλου Θάλεια
                                                       Αθανασόπουλος Ανδρέας
                                                       Μαρτζάκλης Θοδωρής
                                                       Καραμέρος Τάσος

Δευτέρα, 1 Ιουλίου 2019

Αδιάφοροι οι βουλευτές και οι πολιτευτές της Ηλείας από το περιβάλλον και την πολιτιστική κληρονομιά.


ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ               1η  Ιουλίου  2019
ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ              Αριθ.Πρωτ.:116
ΕΡΥΜΑΝΘΟΥ - ΦΟΛΟΗΣ  O «ΩΛΟΝΟΣ»
Θέμα: Αδιάφοροι οι βουλευτές και οι πολιτευτές της Ηλείας από το περιβάλλον και την πολιτιστική κληρονομιά.
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Στα δέκα περίπου χρόνια της ύπαρξης του Συλλόγου Προστασίας της Φύσης και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς Ερυμάνθου-Φολόης ο «Ωλονός», οι βουλευτές και πολιτευτές της Ηλείας σχεδόν στο σύνολό τους, δεν στήριξαν θέματα που είχαν σχέση με το περιβάλλον, την πολιτιστική και ιστορική κληρονομιά μας.
Γνωρίζουμε, ότι, είναι υποχρέωση κάθε τοπικού βουλευτή να ενδιαφέρεται για τα τοπικά θέματα αλλά θα ήταν παράληψή μας να μην αναφερθούμε σε ανθρώπους που πήραν αυτοβούλως πρωτοβουλία όπως, ο Βουλευτής της Ν.Δ. κύριος Γιώργος Κοντογιάννης μία μόνον φορά το 1910 και η κυρία Έφη Γεωργοπούλου–Σαλτάρη  του ΣΥΡΙΖΑ.
Η κ. Γεωργοπούλου–Σαλτάρη, κατέθεσε σειρά επερωτήσεων που αφορούσαν καταγγελίες του συλλόγου στις τελευταίες περιόδους της βουλής των Ελλήνων. Κινητοποίησε επίσης, υπουργεία, περιφέρεια, δήμο και τέλος ενόχλησε «βραδυκίνητους» υπαλλήλους και «αφύπνισε» δημόσιες υπηρεσίες χωρίς να υπολογίσει το πολιτικό κόστος. Λυπούμαστε που δεν θα την έχουμε μαζί μας ως βουλευτή στην επόμενη βουλευτική περίοδο διότι δεν κατέρχεται στις προσεχείς εκλογές.
Ευχόμαστε και ελπίζουμε στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές που θα γίνουν στις 7 Ιουλίου 2019, να εκλεγούν άνθρωποι εργατικοί που να έχουν περισσότερη ευαισθησία στο περιβάλλον και στην πολιτιστική μας κληρονομιά από τους προηγούμενους που στην πλειοψηφία τους ήταν εντελώς αδιάφοροι.

Ο Πρόεδρος                                                  ΤΟ Δ.Σ.
Παπαντωνόπουλος Κώστας         Μαρκόπουλος Ι. (Ταμπουρόγιαννης) 
6977223610                                     Μπιλάλης Κώστας
                                                       Τσούλου Θάλεια
                                                       Αθανασόπουλος Ανδρέας
                                                       Μαρτζάκλης Θοδωρής
                                                       Καραμέρος Τάσος

Κοινοβουλευτική δραστηριότητα:

Τρίτη, 18 Ιουνίου 2019

ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΟΧΙΑΣ ΣΤΗΝ ΒΟΡΕΙΑ ΟΡΕΙΝΗ ΗΛΕΙΑ


Τουτούνης Ηλίας
Με το όνομα Κάστρο της Οχιάς της Οβριάς ή Ωριάς αποκαλούνται πολλά κάστρα στην Ελλάδα και μεταξύ αυτών και τα ερείπια μεσαιωνικού κάστρου αλλά και οικισμού στην Ηλεία. Το όνομα του οικισμού ήταν Οxivuni (Οξυβούνι). Η θέση βρίσκεται στα σύνορα των νομών Αχαΐας και Ηλείας, στο νοτιοδυτικό άκρο του Ερυμάνθου, που αποκαλείται Σκιαδοβούνι, ενδιάμεσα στα χωριά Κακοτάρι, Τσίπιανα, Κερέσοβα και στον συνοικισμό Ντιναίικα.

Η ακρόπολη βρίσκεται χτισμένη στην κορυφή ενός πετρώδους λόφου, Ενώ στους πρόποδες του λόφου υπάρχουν ερείπια κατοικιών εκκλησιών και νεκροταφείου, στην ευρύτερη περιοχή έχουν ανεβρεθεί νερόμυλοι οθωμανικής περιόδου και σε κοντινή θέση έχουν βρεθεί τα ερείπια ναού του Απόλλωνα.
Η λαϊκή παράδοση το αναφέρει ως «Κάστρο της Οχιάς» ή «Κάστρο της Ωριάς». Κατά μία εκδοχή οι κάτοικοι για να αποτρέψουν τις συχνές επιδρομές στο φρούριο έτρεφαν δηλητηριώδεις οχιές που στη συνέχεια και με τη βοήθεια της κλίσης του εδάφους τις εκσφενδόνιζαν κατά των εισβολέων, τότε αυτές όταν προσγειώνονταν επάνω στους επιτιθέμενους τους δάγκωναν και τους διοχέτευαν δηλητήριο.
Το Οξυβούνι, ως κάστρο, αναφέρεται για πρώτη φορά σε έναν κατάλογο των Πελοποννησιακών κάστρων του έτους 1450 με το όνομα «Οeszugni». Αυτός ο κατάλογος, ο οποίος ήταν άγνωστος έως το 1979, δημοσιεύθηκε από τον ερευνητή Fenster, στο Βyza- ntinische Zeitschrift (τ. 72, 1979, σ. 329 & εξ.). Ο ερευνητής αυτός, αν και συσχετίζει το κάστρο «Οes zugni» με άλλους γνωστούς καταλόγους, όπως με εκείνον του Hopf του έτους 1467, στον οποίο απαντάται το Οξυβούνι με το όνομα «Cusi- beni» (Βλ. Hopf 1873, σ. 206) και με τον κατάλογο του Carile του έτους 1469, στον οποίο το Οξυβούνι απαντάται με το όνομα «Chosivuni» (Βλ. Carile 1968, σ. 99), εντούτοις το θεωρεί αταύτιστο. Τον κατάλογο αυτό των Πελοποννησιακών κάστρων, του έτους 1450, στο σημείο που αφορά τα Ηλειακά κάστρα, τον παραθέτουμε στην συνέχεια για θεμελίωση των παραπάνω και αφορούν τα κάστρα τα οποία ο ίδιος ο Fenster τα τοποθετεί στην Ηλεία.
Το κάστρο Οξυβούνι, όμως, το συνάντησε ο συγγραφέας τούτης της μελέτης και σε έγγραφα Βενετικά που αναφέρονται στην περιοχή της Ηλείας κατά τη διάρκεια του πρώτου Βενετοτουρκικού πολέμου. Σ’ αυτά τα έγγραφα θα αναφερθούμε στην συνέχεια.
Το Οξυβούνι μέσα από Βενετικά κείμενα του 1465/66. Η παρουσία του στον Α΄ Βενετοτουρκικό πόλεμο
Εντοπίσαμε δύο Βενετικά έγγραφα που αναφέρονται στο Οξυβούνι. Το ένα λέει, με υπογραφή του επιτετραμμένου της Βενετίας στη Μεθώνη προς τον Δόγη προφανώς της Βενετίας (ό. π.), ότι ο κυβερνήτης του Χελιδονίου Δονάτος Κιβράνης του έστειλε επιστολές στις οποίες του γράφει ότι «...πολλά από εκείνα τα μέρη του Χελιδονίου θέλουν να παραδοθούν στη εξοχότητά σας και ήδη δέχθηκε μερικά και μου ζητάει την άδεια να δεχθεί και άλλα. Με γράμμα μου, του έδωσα την άδεια να το πράξει ... Σας πληροφορώ επί πλέον ότι ήδη, ήρθε εδώ ένας Τούρκος, ο οποίος ήταν Σούμπασης (διοικητής ) στο Loxivuni,
Το Οξυβούνι κάστρο και μεγάλο χωριό της Ηλείας σύμφωνα με το Οθωμανικό κατάστιχο 1/ 14622 του έτους 1461/ 63
Επιπλέον θέλουμε να παρατηρήσουμε ότι το κάστρο Οξυβούνι το συναντάμε για πρώτη φορά στον παραπάνω κατάλογο του Fenster και όχι νωρίτερα, π.χ. στους χωρογραφικούς πίνακες του Hopf των ετών 1364 (Hopf, 1873, σ.139).Το κάστρο Οξυβούνι, όμως, το συνάντησε ο συγγραφέας τούτης της μελέτης και σε έγγραφα Βενετικά που αναφέρονται στην περιοχή της Ηλείας κατά τη διάρκεια του πρώτου Βενετοτουρκικού πολέμου. Σ' αυτά τα έγγραφα θα αναφερθούμε στην συνέχεια.
Εντοπίσαμε δύο Βενετικά έγγραφα που αναφέρονται στο Οξυβούνι. Το ένα λέει, με υπογραφή του επιτετραμμένου της Βενετίας στη Μεθώνη προς τον Δόγη προφανώς της Βενετίας (ό. π.), ότι ο κυβερνήτης του Χελιδονίου Δονάτος Κιβράνης του έστειλε επιστολές στις οποίες του γράφει ότι «...πολλά από εκείνα τα μέρη του Χελιδονίου θέλουν να παραδοθούν στη εξοχότητά σας και ήδη δέχθηκε μερικά και μου ζητάει την άδεια να δεχθεί και άλλα. Με γράμμα μου, του έδωσα την άδεια να το πράξει...

Κυριακή, 16 Ιουνίου 2019

Κοσμάς Ζώρας ο Κουμανιώτης

 ΠΡΟΜΑΧΟΙ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑΣ
ΠΑΠΑ-ΚΟΣΜΑΣ ΖΩΡΑΣ Ο ΚΟΥΜΑΝΙΩΤΗΣ 
Το άρθρο συμπληρωμένο με περισσότερα στοιχεία για τη ζωή του παπα-Ζώρα, θα το βρείτε στην "Ηλειακή Πρωτοχρονιά Ηλειακό Πανόραμα 2009" από τις εκδώσεις Βιβλιοπανόραμα  
ΠΡΟΜΑΧΟΙ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑΣ 
ΠΑΠΑ-ΚΟΣΜΑΣ ΖΩΡΑΣ Ο ΚΟΥΜΑΝΙΩΤΗΣ
Ο ΙΕΡΩΜΕΝΟΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ ΤΗΣ ΚΑΠΕΛΗΣ
 Κατά το μεσαίωνα, και έπειτα από την επιδρομή του Αλάριχου, οι ορεινές περιοχές της Πελοποννήσου ήταν απρόσιτες για τις επιδρομές των λαών που προτιμούσαν τα παράλια και πεδινά μέρη. Παρόλα αυτά τον 14ο αιώνα έφθασαν στο Οροπέδιο της Φολόης μερικοί Αλβανοί από τα Ακροκεραύνια που εγκαταστάθηκαν κοντά στην περιοχή της Κάπελης. Οι Τουρκαλβανοί ονομάστηκαν Λαλαίοι από τον αρχηγό τους Λέλες ενώ ο τόπος που παρέμειναν Λάλα. Εξισλαμίστηκαν στα 1715 όταν ολοκληρώθηκε η κατάκτηση της χώρας από τους Τούρκους. Ενισχύθηκαν το 1779 από τους κατατρεγμένους ομόθρησκούς τους που είχε στείλει το 1770 ο Σουλτάνος για να καταπνίξει την εξέγερση των ραγιάδων. Οι Χοτομαναίοι, που ήταν οι άρχοντες της Γαστούνης, τους χρησιμοποίησαν προκειμένου να επιβάλουν τον έλεγχο στην Ηλεία, την ορεινή Αχαΐα και Αρκαδία. Οι Τουρκολαλαίοι έπαιξαν καλά το ρόλο του χωροφύλακα και έτσι άρχισαν να αποκτούν τρομερή δύναμη που εξελίχθηκε σε σκληρή τυραννία.

Τετάρτη, 5 Ιουνίου 2019

Διονυσία Παπαδημητροπούλου (Μαντράχαλου) 1934 - 2019

Έφυγε σήμερα Τετάρτη 5.06.2019 η Διονυσία Παπαδημητροπούλου του Γιώργη (Μαντράχαλου 1910) που γεννήθηκε πριν 85 χρόνια στο Αντρώνι.
Σύζυγος της ήταν  + ο Πολυχρόνης Δημητρόπουλος από τον Πύργο.
Η τελετή του αποχαιρετισμού θα γίνει την Πέμπτη 6.06.2019 στις 12.30 μμ. στο κοιμητήριο του Βύρωνα στην Αθήνα.
Στα παιδιά της Γιάννη και Καίτη, στις αδελφές της Θεοδώρα, Βελούδο, Ασήμω, Γιαννούλα και σε όλους τους συγγενείς της εκφράζουμε τα θερμά μας συλλυπητήρια.

Στην άνω  φωτογραφία οι γονείς.

Παρασκευή, 24 Μαΐου 2019

Δολοφόνοι της Ορεινής Ηλείας



Εν όψει των αυτοδιοικητικών εκλογών, έχουμε υποχρέωση ως πολίτες να εκφραστούμε για ανθρώπους που θεωρούμε έντιμους και άξιους να υπηρετήσουν την αυτοδιοίκηση αλλά και να εκφέρουμε τη γνώμη μας και για τους άλλους, για αυτούς που κατεβαίνουν για να εξυπηρετήσουν τα συμφέροντά τους ή διάφορους άλλους σκοτεινούς σκοπούς.
Έρχομαι αμέσως στον τίτλο του άρθρου που αναφέρεται στον μαρασμό και την απαξίωση των χωριών μας με αποτέλεσμα, να μην αφήσει σχεδόν κανένας ετεροδημότης τα εκλογικά του δικαιώματα στον τόπο του. Είναι τέτοια η επικρατούσα κατάσταση στα χωριά μας που αν έβρισκαν να πουλήσουν τα σπίτια τους θα έριχναν «μαύρη πέτρα» και μην τον «είδατε τον Παναή…».
Σε όλο σχεδόν το διάστημα των Καλλικρατικών χρόνων από το 2010 και δώθε, ποτέ δεν είδα καθαριότητα στο χωριό. Τα σκουπίδια ήταν το κυρίαρχο αξιοθέατο με τιγκαρισμένους κάδους να «ξεχειλίζουν» από σκουπίδια και επειδή η μυρωδιά μέσα στο χωριά ήταν αφόρητη είχαν την φαεινή ιδέα οι ανεγκέφαλοι να βγάλουν τους κάδους έξω από τα χωριό και τα σκουπίδια να φτάνουν ως τα ρέματα με τελική κατάληξη, τις πηγές και τα φαράγγια.
Άιντε να μιλήσεις σε αυτούς τους «άρχοντες» για ανάπτυξη προγράμματος ανακύκλωσης και λιπασματοποίηση των αποβλήτων;
Το ίδιο συμβαίνει και σήμερα με τους βόθρους και τα λύματα.
Πλήρη ασυδοσία παντού. Άγνωστη η διαχείριση - επεξεργασία υγρών & στερεών αποβλήτων. Δολοφονικές παραλείψεις από τους υποψήφιους δήμαρχους, Γκοτζά, Γεωργιόπουλο (αντί περιφερειάρχη) αλλά και Αηδόνη σαν αντιπολίτευση με τις ανάλογες ευθύνες. Το έχω επισημάνει αρκετές φορές ότι οι άνθρωποι αυτοί δεν κοιτάνε προς τα βουνά αλλά έχουν στρέψει τις παρωπίδες τους προς την θάλασσα.

Πέμπτη, 9 Μαΐου 2019

«Καπνεργοστάσιο»: Ντοκιμαντέρ από τον Παπαντωνόπουλο Μιχάλη


Είχα υποσχεθεί σε φίλους και γνωστούς μου να αναρτήσω και εδώ το ντοκιμαντέρ για το δημόσιο «Καπνεργοστάσιο» της οδού Λένορμαν που επιμελήθηκε και σκηνοθέτησε ο Μιχάλης.
Εξ εφτά μήνες που διήρκεσε η όλη εργασία, το σπίτι έγινε κέντρο διερχομένων από σπουδαστές συντελεστές καθηγητές, τεχνικούς κλπ.  
Η ντοκιμαντέρ αυτό είναι ιστορικού και λαογραφικού περιεχομένου και όπως καταλαβαίνετε ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρον για την αφεντιά μου. Τα είδα και τα παρακολούθησα σχεδόν όλα, τις πλάκες τους, διάφορες συζητήσεις, αφηγήσεις, έρευνες, ηχογραφήσεις, και αυτό το χρονοβόρο μοντάζ με όλα του τα παρελκόμενα.
Ήταν η τελευταία ταινία που έγινε στο σπίτι μας και την θυμάμαι με νοσταλγία διότι ύστερα από λίγους μήνες, άνοιξε τα φτερά του ο μικρός μου και «μην τον είδατε τον Παναή…», μια φορά την βδομάδα και αν!
Σκέφτομαι να του κάνω πρόταση-πρόσκληση να κατέβει κάτω στα χωριά μας και εκεί να συναντήσει τον διεθνούς φήμης στα ντοκιμαντέρ, Μοστενιτσάνο κολέγα μου, Αλέξη Μπαρτζό για να «κεντήσουν…» και να ανεβάσουν έτσι, την Ορεινή Ηλεία στα επουράνια.
Κώστας Παπαντωνόπουλος Μάης 2019
Η συνέντευξη στην σελίδα  mikrocosmos.gr στις 15 Ιανουαρίου 2015:
Το "Καπνεργοστάσιο" της Λένορμαν

Στην οδό Λένορμαν 218       mixalis
Επτά μήνες δουλειά, έρευνα, σημειώσεις, ερωτήσεις και τρέξιμο. Το έργο ολοκληρώθηκε και «καρπός» αυτής της κούρασης είναι το «Καπνεργοστάσιο», ένα ντοκιμαντέρ με ατμοσφαιρικές εικόνες, εντυπωσιακά πανοραμικά πλάνα, αφηγήσεις που μεταφέρουν εμπειρίες των τότε εργαζομένων. Οι τέσσερις «αυτουργοί», τρεις ερευνήτριες η Μαριάννα Κατσαούνη, η Κωνσταντίνα Γαβαλά, η Στεφανία Κωνσταντοπούλου και ο σκηνοθέτης Μιχάλης Παπαντωνόπουλος που ανέδειξαν ένα από τα εναπομείναντα μνημεία βιομηχανικού πολιτισμού στην Αθήνα
Ετοιμάσατε ένα ντοκιμαντέρ για ένα Καπνεργοστάσιο στην Αθήνα. Γιατί επιλέξατε αυτό το θέμα;
Πρώτη φορά μπήκαμε στο κτίριο του Καπνεργοστασίου στα πλαίσια ενός μαθήματος του Παντείου Πανεπιστημίου, του οποίου διδάσκουσα ήταν η κα Χρυσάνθη Αυλάμη (επίκουρη καθηγήτρια στο τμήμα ΕΜΠΟ).

Παρασκευή, 3 Μαΐου 2019

ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΜΠΟΥΚΟΒΙΝΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΑΛΑΜΠΡΕΖΑΣ


Καταγραφή Ηλίας Τουτούνης

Σε κάθε τόπο και σε κάθε χωριό παλαιά λέγανε ότι τρυγύριζαν τα στοιχειά. Ευτούνα τα στοιχειά, άλλες φορές τρώγανε τον κόσμο και άλλες φορές τον φυλάγανε. Στο χωριό Παλιομπουκοβίνα λέγανε ότι το στοιχειό τους ήτανε ένα αστεράτο* δαμάλι που πολέμαγε με μια λιάρα αγελάδα από την Χαλαμπρέζα, στην βρύση του χωριού. Λέγανε ότι άμα νικηθεί το ένα από τα δυο θεριά, τότενες θα χαθεί ούλο το χωριό του.
Πρώτα μολογάγανε ότι ζυγαρώνανε (μαρκαλιόσαντε) με το δαμάλι, και μετά το ζευγάρωμα μαλώνανε και άμα νίκαγε το αστεράτο δαμάλι που ήτανε από ξένο χωριό τότενες θα χανότανε η Χαλαμπρέζα, ενώ άμα νίκαγε η λιάρα αγελάδα, τότενες θα χανότανε η Παλιομπουκοβίνα.
Η λιάρα αγελάδα της Χαλαμπρέζας νόησε ότι δεν δυνώτανε να τα βγάλει πέρα με το τρανύτερο αστεράτο δαμάλι της Παλιομπουκοβίνας και μια μέρα εκεί που βόσκαγε στο χωράφι καποιανού Χαλαμπρεζαίου, που τόνε λέγανε παρατσούκλι Ζούδιαρη, γιατί ευτούνος τις νύχτες και το καταμεσήμερο το Καλοκαίρι, λέγανε τάχατις ότι πάλευε με τα στοιχειά. Εκεί τόνε βρήκε η λιάρα αγελάδα και μεταμορφώθηκε σε άνθρωπο και του είπε.

Παρασκευή, 26 Απριλίου 2019

Καλή Λαμπρή, 2019

Μακριά από την γενέτειρα και φέτος το Πάσχα.
Ήθελε η Αγάπη η πιο μικρή της φωτογραφίας να δει το αγκάθινο στεφάνι και η Μαργαρίτα η αμέσως επόμενη μικρούλα (μου) να δει πως στολίζουν τον επιτάφιο.
Τις βούτηξα και βουρ… για τον  Άγιο Γεώργιο στην Λ. Αλίμου που είναι δίπλα στο σπίτι μας. Βρήκαμε εκεί όλη τη γειτονιά όπου οι μεγαλοκοπέλες της φωτογραφίας τα αγκάλιασαν θερμά και τα έβαλαν μαζί με τα μεγαλύτερα παιδιά τους να προσθέτουν λουλούδια στον επιτάφιο αλλά και να βγάζουν τα ροδοπέταλα από τα τριαντάφυλλα για τα καλαθάκια των μυροφόρων που θα τα ρίξουν όταν ακούσουν: "Έραναν τον τάφο, αι μυροφόροι..." Το ίδιο έκαναν και για τα σταυρολούλουδα που θα παίρνουν οι πιστοί σήμερα όταν θα σκύβουν να προσκυνούν το πανί του επιταφίου.
Δεν μπόρεσα να κατανοήσω όμως, την πινακίδα με το καλάθι στο παγκάρι που έγραφε: «ΓΙΑ ΤΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΕΠΙΤΑΦΙΟΥ». Δεν έχει νόημα η συγκέντρωση χρημάτων διότι η γειτονιά μας εδώ, είναι αραιότερη από το Αντρώνι και γεμάτη αγριολούλουδα και κήπους με λογιών-λογιών  λουλούδια, κόκκινα και λευκά τριαντάφυλλα, ορχιδέες, ανθούρια που συμβολίζουν τη γονιμότητα, γυψοφίλι, κάλλες, βιολέτες, γαρύφαλλα, χρυσάνθεμα και δεκάδες άλλα.
Παρατήρησα επίσης στο απέναντι παγκάρι ένα βιβλίο (το διέθεταν δωρεάν τρομάρα τους) με τίτλο «Ο ΤΕΛΩΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΨΥΧΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΩΡΑΝ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ» με κάτι φωτογραφίες από μεσαίωνα  χωρίς ίχνος υπερβολής. Είδα και άλλα περίεργα αλλά ας μη σας χαλάσω τη διάθεση, γιορτινές μέρες που είναι.
Από έφηβος είχα να παρευρεθώ σε στολισμό επιταφίου, όταν πρώτος, έκανα κύκλωμα με ηλεκτρικούς λαμπτήρες στο Αντρώνι διότι οι λαμπάδες και τα κλεφτοφάναρα ήταν πάντοτε σβηστά από τον αέρα. Στα χωριά μας δεν ξενυχτάμε…, τον φτιάχνουμε μετά την αποκαθήλωση το απόγευμα της Μ. Παρασκευής.
Καλή Λαμπρή σε όλους και του χρόνου στο σπίτι μας όπως λέω το χωριό. 










Τρίτη, 23 Απριλίου 2019

Έπαινος του Συλλόγου "Ωλονός" στο Δασαρχείο Πύργου




ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ               23  Απριλίου  2019
ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ              Αριθ.Πρωτ.:115
ΕΡΥΜΑΝΘΟΥ - ΦΟΛΟΗΣ  O «ΩΛΟΝΟΣ»
Θέμα: Έπαινος στο Δασαρχείο Πύργου και τον επικεφαλής του κ. Παναγιώτη Λάττα
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Ο Σύλλογος Προστασίας της Φύσης και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς Ερυμάνθου - Φολόης «Ωλονός» σκοπεύει στην διαφύλαξη του φυσικού περιβάλλοντος της περιοχής μας, αλλά και της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, όπως άλλωστε μαρτυρά και η ονομασία του.
Στην πορεία των ετών και προσπαθώντας ακριβώς τα παραπάνω, έχουμε δημοσιεύσει αρκετά έγγραφα διαμαρτυρίας ή καταγγελίας, τα οποία στηλιτεύουν καταστάσεις και στάσεις ανθρώπων με υπεύθυνη θέση.
Για πρώτη φορά συνειδητοποιήσαμε πως επιτέλους, κάτι άρχισε να αλλάζει προς το καλύτερο, σε ένα από τα χρόνια προβλήματα που ταλανίζουν το δρυοδάσος της Φολόης. Το γνωστό πρόβλημα της λαθροϋλοτομίας, που όλοι γνωρίζουν και κανείς δεν έχει δει!
Για το λόγο αυτό, νιώθουμε την ανάγκη να επαινέσουμε τη στάση του Δασαρχείο Πύργου και τον επικεφαλής του Δασάρχη κ. Παναγιώτη Λάττα, καθώς έπειτα από μαρτυρίες των ντόπιων πολιτών, παρατηρήσαμε κι εμείς πως το τελευταίο διάστημα έχει διαφοροποιηθεί η λειτουργία του, με εντατικότερες και αποτελεσματικότερες περιπολίες εντός και εκτός του δρυοδάσους.
Ευελπιστούμε πως αυτή η προσπάθεια θα συνεχιστεί και οι καρποί της θα γίνουν ακόμη πιο αισθητοί, ώστε να μπορούμε να ατενίζουμε το μέλλον με την ελπίδα, ότι θα διαφυλαχτεί το δάσος μας και οι επόμενες γενιές θα μπορούν να το χαρούν και να το αγαπήσουν όπως εμείς.
Ο Πρόεδρος                                                  ΤΟ Δ.Σ.
Παπαντωνόπουλος Κώστας          Μαρκόπουλος Ι. (Ταμπουρόγιαννης)  
6977223610                                     Μπιλάλης Κώστας
                                                       Τσούλου Θάλεια
                                                       Αθανασόπουλος Ανδρέας 
                                                       Μαρτζάκλης Θοδωρής
                                                       Καραμέρος Τάσο

Το παραπάνω κείμενο συνυπογράφουν:
1. 0 Ελληνικός Ορειβατικός Σύνδεσμος Φολόης Αρχαίας Ολυμπίας.
2. Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Λάλα "ο Άγιος Κωνσταντίνος".